Veel animo voor pabo, krimp bij de vo-leraren

In dit artikel:

Steeds meer studenten kiezen voor de pabo, terwijl de instroom bij tweedegraadsopleidingen voor het voortgezet onderwijs terugloopt. Na 5.360 nieuwe pabo-studenten in 2023 groeide de instroom naar 5.838 in 2024 (+9%) en naar 6.277 in 2025 (+7,6%). Tegelijk kromp in 2025 de aanwas bij de lerarenopleidingen voor het voortgezet onderwijs met 8,6%.

Hogescholen zien het succes van het basisonderwijs als resultaat van jarenlange acties om het beroep aantrekkelijker te maken. Belangrijke maatregelen zijn salarisaanpassingen waardoor basisschoolleraren inmiddels vrijwel gelijk verdienen aan tweedegraadsdocenten, en het kabinetsbesluit uit 2022 dat havisten en mbo’ers eerder aan de pabo laat beginnen en hen in het eerste jaar ondersteunt bij eventuele tekorten in de vooropleiding. Voor het voortgezet onderwijs denken instellingen na over meer variatie binnen de opleidingen: vakken gezamenlijk aanbieden, gezamenlijke diploma’s ontwikkelen en het vergemakkelijken van een dubbele lesbevoegdheid, zodat docenten breder inzetbaar worden.

Op andere terreinen zijn de cijfers wisselend. Bètatechniek noteerde in 2025 6,2% minder aanmeldingen dan het jaar ervoor, met de grootste daling bij hbo-ICT (438 minder instromers), terwijl de arbeidsmarkt juist schreeuwt om ict-professionals. De Vereniging Hogescholen benadrukt dat ook overheid en bedrijfsleven moeten investeren in om- en bijscholing; hogescholen willen daarvoor meer wettelijke ruimte en middelen.

In totaal schreven zich dit studiejaar 107.889 studenten in voor hbo-opleidingen (634 minder dan vorig jaar). Positieve signalen zijn een sterke groei van duale opleidingen (+15,3%) en meer deeltijders, en toegenomen belangstelling voor sociale studies (+3,7%) en gezondheidszorg (+3,5%). Het aantal nieuwe internationale bachelorinstromers daalde opnieuw; hogescholen zeggen dat bewust beleid en afspraken hierover effect hebben gehad.