Vapen kan mond- en longkanker veroorzaken

In dit artikel:

Onderzoekers van de University of New South Wales (UNSW) in Sydney concluderen na een brede literatuuroverzichtsstudie (onderzoek gepubliceerd tussen 2017 en medio 2025) dat vapen waarschijnlijk zelf mond- en longkanker kan veroorzaken. Het team, onder leiding van Bernard Stewart en met medeauteur Freddy Sitas, bekeek uiteenlopende aanwijzingen: humane biomarkerstudies die kankerverwekkende stoffen aantonen in bloed en urine, meldingen van tandartsen over mondtumoren bij mensen die nooit hebben gerookt maar wel vapen, plus dierproeven en celstudies die DNA-schade en kankerveranderende effecten laten zien. Volgens Stewart is er "geen twijfel over blootstelling": stoffen in e-sigaretten leiden tot DNA-veranderingen die tot kanker kunnen bijdragen.

De onderzoekers geven geen exacte aantallen voor aan vapen toe te schrijven kankergevallen — vapes bestaan te kort om lange-termijnrisico’s volledig in kaart te brengen — maar waarschuwen dat effecten, zoals bij tabak, decennia kunnen duren voordat ze volledig zichtbaar zijn. Er zijn ook aanwijzingen voor verbanden met COPD, hartinfarcten en longontstekingen. Kritische wetenschappers merken op dat deze review niet volgens de gebruikelijke, vooraf gespecificeerde systematische methode is uitgevoerd, wat selectie-bias kan introduceren, en waarschuwen dat de bevindingen niet automatisch betekenen dat vapen gevaarlijker is dan roken.

De auteurs wijzen op extra zorgpunten: veel mensen gebruiken zowel tabak als vapes (dual use), wat het risico kan verhogen, en agressieve marketing richt zich op jongeren. Ze pleiten voor grootschalige, vroegtijdig opgezette studies en voor preventieve maatregelen in afwachting van meer onomstotelijk bewijs.