Vandaag debat over coalitieplannen, wat vindt de oppositie ervan?
In dit artikel:
Het debat in de Tweede Kamer van vandaag (vanaf 14.00 uur) moet duidelijk maken hoe de oppositie reageert op het nieuwe coalitieakkoord van D66, VVD en CDA en of die partijen bereid zijn onderdelen ervan te steunen. De coalitie heeft afgelopen vrijdag een hand uitgestoken naar oppositiefracties omdat het een minderheidskabinet vormt en dus voor meerderheden afhankelijk is van andere partijen; vooral JA21 en de combinatie GroenLinks–PvdA (GL–PvdA) worden daarbij als beslissend gezien.
Het meest omstreden onderdeel is de voorgenomen versnelde verhoging van de AOW-leeftijd: de coalitie wil de pensioengerechtigde leeftijd weer volledig koppelen aan de stijgende levensverwachting. Dat stuit op brede weerstand, onder meer omdat dit haaks zou staan op het pensioenakkoord van 2019 waarin een afremming van die stijging was vastgelegd. Tegenreacties komen van 50Plus, BBB, ChristenUnie en andere partijen die vrezen dat mensen met fysiek belastende banen hun pensioen verder zien wegschuiven en dat kwetsbare groepen de dupe worden van bezuinigingen.
GL–PvdA heeft al laten weten voorwaarden te stellen: financiële maatregelen in zorg en sociale zekerheid moeten volgens partijleider Klaver drastisch anders worden ingevuld voordat steun wordt gegeven. GL–PvdA vraagt ook meer ambitie op klimaat, natuur en belasting van hogere inkomens. JA21 hield zich tot nu toe afzijdig; partijleider Eerdmans zou gisteren in een tv-uitzending reageren maar meldde zich af wegens ziekte, waardoor zijn positie in het debat onduidelijk blijft.
Andere oppositiepartijen reageren uiteenlopend. BBB verwacht dat de fracties zullen samenwerken om de AOW-plannen terug te draaien; ChristenUnie benadrukt aandacht voor dakloosheid en gehandicaptenzorg; SGP vindt delen van het pakket positief (zoals investeringen in defensie en woningbouw) maar heeft ethische bezwaren; PvdD en FVD zijn kritisch over de fiscale en milieukant; ex-PVV’ers van de Groep-Markuszower spreken van veel reparatiewerk. Wilders en de PVV willen het akkoord volledig blokkeren en zeggen geen steun te geven; de SP noemt het akkoord een aanval op sociale waarden.
Achter de schermen voeren fractievoorzitters gesprekken “van links tot rechts” om mogelijk tijdelijke meerderheden van 76 zetels te smeden, maar grote onderlinge verschillen compliceren vaste allianties. Na het debat wordt D66-leider Rob Jetten benoemd tot formateur, waarna hij verder kan met kabinetsvorming. Het Kamerdebat is live te volgen via NOS, NPO1 en NPO Politiek/Nieuws.