Van Zelensky's steunpilaar tot zijn grootste uitdager: wie is Mychajlo Fedorov?

In dit artikel:

De 35-jarige Mychajlo Fedorov heeft als eerste prominente Oekraïense politicus publiekelijk aangedrongen op nieuwe verkiezingen. In een videoboodschap stelt de voormalige defensieminister dat Rusland niet mag bepalen wanneer Oekraïners hun leiders kunnen kiezen. Volgens de Oekraïense grondwet zijn verkiezingen tijdens oorlogstijd niet toegestaan, maar Fedorov zegt dat juist de democratie een reden is waarvoor het land strijdt.

De oproep wordt gezien als een directe uitdaging aan president Volodymyr Zelensky. Fedorov noemt Zelensky niet expliciet, maar zijn optreden volgt kort nadat hij als minister moest vertrekken. Zijn ontslag kwam na oplopende spanningen met legerleiding en traditionele machtskringen binnen Defensie. Het parlement benoemde vervolgens Jevheni Chmara als zijn opvolger. In Oekraïne ontstonden opnieuw protesten van aanhangers van Fedorov, hoewel verkiezingen op korte termijn onwaarschijnlijk blijven.

Fedorov begon zijn loopbaan in de technologiesector. Als tiener richtte hij een online-reclamebedrijf op, waarna hij in 2019 de digitale campagne van Zelensky leidde. Na diens verkiezing werd hij minister van Digitale Transitie en vicepremier. Onder zijn verantwoordelijkheid werd de overheidsapp Diia ingevoerd, waarmee burgers veel administratieve zaken digitaal kunnen regelen. Hij groeide uit tot een van de populairste ministers en gold jarenlang als een trouwe bondgenoot van de president.

Begin dit jaar werd Fedorov, zonder militaire achtergrond, benoemd tot de jongste defensieminister van Oekraïne. Hij wilde het leger verder moderniseren met technologie, drones en samenwerking met bedrijven uit de internationale technologiesector. Hij wordt onder meer gezien als een drijvende kracht achter Oekraïense droneaanvallen op Russische olieraffinaderijen. Ook onderhield hij contacten rond Starlink en sprak hij met technologiebedrijven over militaire innovatie.

Zijn vernieuwingsagenda veroorzaakte echter weerstand bij oudere legerfunctionarissen en gevestigde producenten. Zij vonden zijn bedrijfsmatige aanpak te ver verwijderd van de omstandigheden aan het front en verzetten zich tegen veranderingen in wapensystemen en salarissen. De tegenstelling met legerbevelhebber Oleksandr Syrsky werd uiteindelijk een belangrijk onderdeel van het conflict. Nadat Zelensky de kant van Syrsky koos, verloor Fedorov zijn ministerspost. Met zijn verkiezingsoproep presenteert hij zich nu als een mogelijk alternatief voor de president, al heeft hij nog niet aangekondigd dat hij zelf kandidaat wordt.