Van Weel spaart Hamas en Hezbollah: wie zich bij ISIS aansluit, kan zonder veroordeling zijn Nederlanderschap kwijtraken, wie zich bij Hamas aansluit niet

In dit artikel:

Minister van Justitie David van Weel wil de tijdelijke bevoegdheid om het Nederlanderschap van bepaalde terrorismeverdachten in te trekken, permanent maken. Sinds 2017 kan dat bij volwassen Nederlanders die zich in het buitenland aansluiten bij een organisatie op een officiële lijst, zonder dat daarvoor eerst een strafrechtelijke veroordeling nodig is. De regeling vervalt op 1 maart 2027. Van Weel stuurde op 16 oktober antwoorden op Kamervragen over wetsvoorstel 36.984.

Op de huidige lijst staan onder meer ISIS, Al Qaida, HTS en gelieerde organisaties. Hamas en Hezbollah ontbreken. Volgens het kabinet worden organisaties pas toegevoegd wanneer een voorzienbare aansluiting van Nederlanders zich voordoet en aan de overige wettelijke voorwaarden is voldaan. Omdat er volgens de regering nog geen aanzienlijke groep Nederlanders bij deze organisaties is aangesloten of dreigt aan te sluiten, zijn ze tot nu toe niet opgenomen. Het artikel bekritiseert dat beleid en wijst op recente Hamas-symboliek bij demonstraties in Amsterdam en op de gewelddadige reputatie van Hamas en Hezbollah.

De maatregel geldt alleen voor volwassenen die zich buiten Nederland bevinden en moet voorkomen dat zij legaal terugkeren. Een alternatieve procedure bestaat al voor mensen die onherroepelijk zijn veroordeeld voor een terroristisch misdrijf, maar daarvoor zijn arrestatie, vervolging en een veroordeling nodig. Van de ruim 300 Nederlanders die tussen 2012 en 2019 naar jihadistische strijdgebieden vertrokken, zijn er ongeveer 90 teruggekeerd. Volgens het kabinet bevinden nog circa 75 Nederlandse uitreizigers zich in Syrië, Irak of Turkije.

De bevoegdheid is volgens gegevens van het kabinet 25 keer gebruikt; in 15 gevallen werd de intrekking definitief en in vier zaken vernietigde de rechter het besluit. Het kabinet noemt de maatregel noodzakelijk gezien het dreigingsniveau van vier op een schaal van vijf. D66 vraagt onder meer om duidelijkheid over de samenstelling van de lijst, onafhankelijk advies en bewijs dat intrekking terugkeer daadwerkelijk voorkomt. PRO is tegen het wetsvoorstel en vreest veiligheidsrisico’s en ongewenste, mogelijk contraproductieve gevolgen. De PVV wil de mogelijkheid juist uitbreiden naar mensen met een dubbele nationaliteit die voor andere ernstige gewelds- of zedendelicten zijn veroordeeld. Het WODC onderzoekt die uitbreiding.

De auteur vindt dat de aanpak onvolledig is zolang Hamas en Hezbollah niet op de lijst staan en roept Van Weel op beide organisaties alsnog toe te voegen. Dat is een normatief standpunt van het artikel, niet een aangekondigd kabinetsbesluit.