Van waterfactuur tot toerisme: WinWin presenteert 'Rekening voor één' aan Vlaamse regering

In dit artikel:

Het consumentenprogramma WinWin (VRT Radio 2 en VRT 1) bracht tijdens een themaweek de kosten en problemen van alleenstaanden in Vlaanderen in kaart en overhandigde de verzamelde “Rekening voor één” aan Vlaams minister-president Matthias Diependaele (N-VA). Uit cijfers van Statbel blijkt dat 46% van de Belgische huishoudens een éénpersoonshuishouden of een eenoudergezin is, en veel alleenstaanden voelen zich financieel benadeeld of over het hoofd gezien.

Presentator Xavier Taveirne formuleerde vijf concrete aanbevelingen aan de minister-president, op basis van luisteraarsgetuigenissen en onderzoek:

1) Waterfactuur: de korting op het vaste deel van de waterrekening zou niet op het aantal gedomicilieerden maar op het gezinsinkomen moeten steunen, zodat alleenstaanden niet automatisch achtergesteld worden. Diependaele antwoordde dat een hervorming van het vastrecht gepland is en dat daar expliciet aandacht zal zijn voor alleenstaanden, maar hij waarschuwde ook dat herverdeling andere groepen zwaarder zou kunnen belasten.

2) Onroerende voorheffing bij co-ouderschap: WinWin pleit voor automatische toepassing van kortingen bij gedeeld ouderlijk toezicht om discussies tussen ex-partners te vermijden. De regering zegt dat automatische toekenning moeilijk is omdat ouderlijke regelingen sterk verschillen (50/50, 60/40, enz.) en er privacygevoeligheden spelen als vonnissen automatisch zouden worden gebruikt.

3) Toerisme en horeca: alleenstaanden ervaren vaak minder gunstige behandeling (bijv. eenpersoons-toeslagen). WinWin stelde fiscale stimulansen of culturele cheques voor voor ondernemers die inspelen op alleenstaanden. Diependaele benadrukt dat dit vooral een zaak van de vrije markt is; de overheid kan initiatieven ondersteunen maar wil niet te sterk in de private sector ingrijpen. Wel wijst hij erop dat inkomensgebonden steun al vaak alleenstaanden bevoordeelt omdat zij doorgaans een lager inkomen hebben.

4) Thematisch verlof: veel alleenstaanden nemen ouderschaps- of zorgverlof niet op uit angst voor inkomensverlies. Federaal bestaan er vervangingsinkomens die voor alleenstaanden hoger liggen (genoemd: 1.650 euro netto versus 950 euro voor samenwonenden) en Vlaanderen geeft er een extra aanmoedigingspremie bovenop, al is die premie niet afhankelijk van woonsituatie maar van arbeidsduur.

5) Sociale woningen op maat: alleenstaanden vinden moeilijk passende (kleinere) woningen en wachtlijsten groeien. De Vlaamse overheid wijst op bestaande instruments zoals de Vlaamse Woonwaarborg, Vlaamse Woonlening en inkomensafhankelijke huurpremies; ook de inkomensgrenzen voor sociale woningen zijn gunstiger voor alleenstaanden.

Diependaele erkent dat alleenstaanden vaak financieel zwaarder belast zijn omdat zij kosten niet kunnen delen, maar benadrukt dat beleid vooral inkomensgericht is en dat sommige verzoeken botsen met privacy, uitvoering of principiële bezwaren tegen marktinterventie. WinWin en de betrokken luisteraars vragen vooral meer gerichte aandacht en praktische maatregelen om de reële knelpunten van alleenwonenden aan te pakken.