Van verslaafd en crimineel naar 'heilig boontje': Rodney helpt jongeren met een krasje aan werk
In dit artikel:
Rodney vertelt in grand café Heilige Boontjes in Rotterdam hoe hij van heroïneverslaafde en ex-gedetineerde veranderde in een ondernemer die kwetsbare jongeren aan werk helpt. Als dertiger runt hij samen met compagnon Marco den Dunnen meerdere ondernemingen — waaronder een koffiebranderij en het café in het oude politiebureau op het Eendrachtsplein — waar mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt een traject van ongeveer 50 weken doorlopen.
Zijn omslag begon na een moeilijke jeugd in Ter Aar, vroeg drugsgebruik vanaf zijn dertiende en jaren van dealen en inbraken. Een keerpunt kwam tijdens een gevangenisstraf rond zijn negentiende, toen zijn moeder ernstig ziek werd. Na zijn vrijlating ging hij vrijwillig naar een afkickkliniek en onderging daar een intensief veranderingsproces: niet alleen stoppen met drugs, maar ook werken aan gedrag en relaties. Met een Melkertbaan in een buurthuis in Crooswijk vond hij opnieuw ritme en ontdekte hij zijn interesse in sociaal werk. Hij studeerde vervolgens sociaal werk en hbo-culturele en maatschappelijke vorming en werkte met jongeren in probleemwijken.
Het sociale ondernemingsmodel ontstond toen Marco, die hij via het jongerenwerk kende, met het idee kwam om een koffiebranderij te beginnen. Rodney zag in koffie een schaalbare markt waarin praktisch vakwerk valt te leren, ook voor mensen die niet mee komen in conventioneel onderwijs of werk. Met €20.000 startkapitaal van een stadsmarinier kochten ze apparatuur, huurden een pand en openden op 1 mei 2015 hun eerste koffiebar Okami. Vanaf daar groeide hun netwerk; contacten met bedrijven en instanties leidden tot afname bij grote klanten (zoals politie, rechtbanken) en distributie in winkels (onder meer Jumbo).
De opzet: jongeren – aanvankelijk vooral ex-gedetineerden, inmiddels ook mensen met ADHD, autisme of in gendertransitie – volgen een jaar lang een traject met behoud van uitkering. Ze krijgen praktijkopleiding in de horeca en barista-vakken, begeleiding door een groot aantal begeleiders, en soms extra cursussen. Rodney en Marco betalen de begeleiders en investeren in opleidingen; de jongeren verdienen in die periode niet direct via het café, maar doordat ze opgeleid worden vergroot hun kans op stabiel werk. Na afloop van het jaar kiest circa 70% een “goede” route: betaald werk elders, verder studeren of blijven als begeleider bij Heilige Boontjes.
De onderneming streeft naar maatschappelijke meerwaarde in meerdere lagen: duurzame koffi inkoop uit Rwanda tegen eerlijke prijzen, samenwerking met een waterleverancier die per verkochte liter bijdraagt aan schoon drinkwater, gebak van een stichting die vrouwen ondersteunt uit complexe relaties, bezorging met elektrische bakfietsen en meubels gemaakt door de jongeren zelf van gerecyclede materialen. Tijdens corona hielden donaties het bedrijf overeind toen ze net te veel verdienden voor overheidssteun.
Rodney benadrukt praktische, directe begeleiding en verwacht van jongeren dat ze komen werken met respect voor iedereen, ongeacht achtergrond of levenskeuzes. Zijn drijfveren zijn deels persoonlijke boetedoening voor wat hij anderen heeft aangedaan in zijn criminele verleden, en het verlangen om zijn zoon en partner een stabiel leven te bieden. Hij ziet economisch en sociaal belang samenkomen: jongeren kosten de maatschappij nu veel aan uitkeringen en zorg; door hen aan het werk te krijgen worden ze zelfstandiger en produceren ze economische waarde. Zijn oproep is eenvoudig: als elk bedrijf in de regio één of twee van deze jongeren een kans zou geven, zou dat veel (jeugd)werkloosheid oplossen.
Praktische resultaten zijn zichtbaar: tientallen jongeren doorliepen de trajecten, sommigen sloten levens om — een voorbeeld is een ex-gedetineerde die nu een baan, relatie, twee kinderen en een auto heeft — en meerdere oud-deelnemers keren terug als begeleider. Heilige Boontjes functioneert daardoor als een sociaal bedrijf dat werk en begeleiding combineert met commerciële verkoop en duurzame sourcing, en wil daarmee structureel kansen bieden aan mensen met een achterstand op de arbeidsmarkt.