Van Veldhoven en Boekholt jagen je de warmtepomp in, terwijl TenneT-baas Van Beek waarschuwt: nog tien jaar wachtlijsten op het stroomnet

In dit artikel:

Het Nederlandse stroomnet zit volgens TenneT nog zeker tien jaar tegen zijn grenzen aan. Manon van Beek, die op 1 november vertrekt als topvrouw van de netbeheerder, zei vrijdag bij WNL dat wachtlijsten voor bedrijven en nieuwe woningen de komende jaren waarschijnlijk blijven bestaan. Volgens haar duurt een gemiddeld netproject vaak tien jaar voorbereiding en slechts twee jaar bouw. Zij pleit voor snellere besluitvorming en meer regie, maar erkent dat met de kennis van nu eerder begonnen had moeten worden.

De gevolgen zijn al zichtbaar. Halverwege 2026 wachten volgens Netbeheer Nederland 15.498 bedrijven op een aansluiting of uitbreiding voor stroomafname en 8.558 bedrijven op ruimte om elektriciteit terug te leveren. Van ongeveer 600.000 woningen waarvoor een aansluiting is aangevraagd, zou voor bijna de helft momenteel geen plek zijn. Een crisismaatregel die sinds 1 oktober bezwaren tegen netprojecten beperkt tot één behandeling, moet de aanleg versnellen.

Tegelijkertijd zet het kabinet-Jetten de elektrificatie van huishoudens door. Vanaf 2029 wordt een hybride warmtepomp de standaard wanneer een cv-ketel vervangen moet worden. Een door de overheid aangehaald voorbeeld komt uit op ongeveer 6.200 euro, waarvan na circa 2.125 euro subsidie ongeveer 4.075 euro voor de consument resteert. Netbeheerders waarschuwen dat het aantal huishoudens met een verhoogd risico op stroomstoringen kan stijgen van ongeveer 400.000 nu naar 800.000 in 2035. Na 2030 zouden warmtepompen en laadpalen daarvoor belangrijke oorzaken zijn.

De uitbreiding van het net kost veel geld. TenneT verhoogde zijn investeringen in Nederland en Duitsland samen van ruim 2 miljard naar bijna 15 miljard euro per jaar; in Nederland ging het in 2025 om bijna 5 miljard. Alle netbeheerders moeten de komende vijftien jaar naar schatting 235 miljard euro investeren. Volgens de ACM betaalt een gemiddeld huishouden in 2027 ongeveer 89 euro extra voor stroomtransport en 52 euro extra voor gastransport.

Het artikel bekritiseert vooral de Haagse besluitvorming. De auteur stelt dat opeenvolgende kabinetten te laat zijn begonnen met de uitbreiding en wil de warmtepompnorm uitstellen totdat de wachtlijsten zijn weggewerkt. Van Beek wijst niet rechtstreeks naar de politiek, maar zegt wel dat beleidskeuzes de kostenstijging grotendeels bepalen. De kern van de kritiek is dat verduurzaming sneller wordt opgelegd dan het stroomnet kan worden uitgebreid.