Van Veldhoven (D66) plant 4,1 miljoen ton houtpellets zonder te weten waar het hout vandaan komt, en de rekening ligt bij jou

In dit artikel:

Tijdens een notaoverleg van de Tweede Kamer over het geactualiseerde Nationaal Plan Energiesysteem (NPE) op 26 oktober stond de geplande inzet van biomassa centraal. Uit schriftelijke antwoorden van minister Stientje van Veldhoven blijkt dat het kabinet voor 2040 rekent op 70 petajoule biomassa voor energie-installaties. Bij een energiedichtheid van 17 gigajoule per ton komt dat neer op ongeveer 4,1 miljoen ton houtpellets per jaar.

Volgens de antwoorden is nog niet vastgelegd uit welke landen, bossen of reststromen deze biomassa moet komen. Van Veldhoven verwijst naar een theoretische verdeling van Europese biogrondstoffen door het Planbureau voor de Leefomgeving, maar zegt dat het NPE geen concrete keuzes maakt over de herkomst. De beperkte beschikbaarheid van duurzame biomassa vormt daarmee een belangrijk onzekerheids- en discussiepunt.

Het artikel wijst daarnaast op de bestaande steun aan energiebedrijf RWE. Omdat biomassa duurder is dan steenkool en centrales ervoor moesten worden aangepast, kan RWE volgens de eigen bedrijfsinformatie tot 2027 maximaal 2,5 miljard euro aan Nederlandse SDE+-subsidie ontvangen. Critici zien dit als een voorbeeld van hoe de overheid grootschalige houtstook financieel mogelijk maakt.

Van Veldhoven erkent tegelijk dat schaarse biogrondstoffen zo veel mogelijk voor hoogwaardige toepassingen moeten worden gebruikt en dat elektriciteitsproductie uit biomassa daarom zou moeten worden afgebouwd. Het kabinet houdt biomassa echter in het plan vanwege de mogelijke rol van BECCS: biomassacentrales zouden CO₂ kunnen afvangen en ondergronds opslaan, waardoor op papier negatieve emissies ontstaan. Grote biomassacentrales vallen momenteel nog buiten bepaalde SDE++-regelingen voor CO₂-afvang, maar het kabinet wil in 2027 aanvullend beleid voor koolstofverwijdering overwegen.

Verder haalt het artikel ramingen aan waarin de jaarlijkse kosten van het energiesysteem stijgen van ongeveer 70 miljard euro nu naar 100 tot 120 miljard euro in 2050. Daarbovenop noemt Van Veldhoven 7,7 tot 12,8 miljard euro aan extra jaarlijkse systeemkosten voor een fossielvrij systeem met veel biomassa. Volgens het NPE komen deze kosten uiteindelijk voor rekening van de eindgebruiker.

De auteur bekritiseert het kabinetsbeleid scherp en stelt dat nieuwe biomassasubsidies moeten worden geblokkeerd. Als alternatieven worden onder meer kernenergie, lagere nettarieven en het gebruik van aardgas genoemd. Het artikel presenteert de houtstook vooral als duur, afhankelijk van subsidies en moeilijk verenigbaar met de schaarste aan duurzame biomassa.