Van Veldhoven (D66) heeft voor 'circa 140.000 woningen' nog geen stroom en stuurt huishoudens naar 'tijdgebonden nettarieven'

In dit artikel:

In schriftelijke begrotingsantwoorden van 5 november 2026 melden klimaatminister Stientje van Veldhoven (D66) en staatssecretaris Jo-Annes de Bat (CDA) dat voor ongeveer 140.000 van de circa 615.000 geplande woningen waarvoor vóór 1 juli een netaansluiting was aangevraagd, niet direct netcapaciteit beschikbaar is. Voor circa 475.000 woningen verwachten netbeheerders wel aansluiting. De auteur benadrukt dat bijna een kwart van de woningbouwplannen daardoor vertraging kan oplopen, terwijl de minister stelt dat in de meeste regio’s een groot deel van de bouw kan doorgaan.

De antwoorden gaan ook in op de stijgende nettarieven. Van Veldhoven wijst een voorgestelde rijksbijdrage van 100 miljoen euro voor het net op zee in 2027 af, omdat daarvoor geen budget beschikbaar is. Volgens haar zou die bijdrage bovendien slechts een eenmalige besparing van ongeveer vijf euro per huishouden opleveren. De auteur gebruikt dit om het kabinet te verwijten dat het wel grote bedragen beschikbaar stelt voor verduurzaming, maar consumenten onvoldoende tegemoetkomt.

Over de totale kosten van windenergie op zee zegt de minister dat de routekaart wel ramingen voor het net op zee zal bevatten, maar geen afzonderlijke berekening van de noodzakelijke verzwaring van het elektriciteitsnet op land. Die investeringen zouden volgens het kabinet niet rechtstreeks aan wind op zee kunnen worden toegeschreven, maar voortkomen uit bredere ontwikkelingen in het energiesysteem. De auteur ziet daarin een manier om de werkelijke kosten van de energietransitie buiten beeld te houden. Netbeheerders zouden volgens een aangehaald rapport tot tientallen miljarden euro’s aan investeringen nodig hebben.

Verder bevestigt Van Veldhoven dat de salderingsregeling voor zonnepanelen per 1 januari 2027 vervalt. Zij erkent dat dit gevolgen heeft voor de energierekening van huishoudens met zonnepanelen, waaronder huurders met een energieprestatievergoeding, maar stelt dat de markt zonder saldering zelfstandig kan functioneren. Om de nettarieven te beperken wil het kabinet tijdgebonden tarieven invoeren. Huishoudens en bedrijven zouden hun verbruik dan kunnen verschuiven naar goedkopere momenten, bijvoorbeeld buiten piekuren.

De minister erkent ook dat elektriciteits- en netkosten in Nederland hoger liggen dan in omliggende landen. De auteur verbindt dat aan het schrappen van kortingen voor industriële grootverbruikers sinds 2024 en stelt dat zowel bedrijven als woningbouw daardoor worden benadeeld. Het artikel wijt de problemen vooral aan het klimaat- en energiebeleid van D66, VVD en CDA en bepleit lagere energiebelastingen, minder nadruk op windenergie en een versnelling van kernenergie.

Over kerncentrales meldt de brief dat twee locaties in het Zeeuwse Sloegebied sinds juni 2026 niet meer als voorkeurslocatie gelden. Ook zijn de meerkosten van verschillende ontwerpen en locaties nog niet vastgesteld. De auteur concludeert dat het kabinet de netproblemen en stijgende kosten onvoldoende onder controle heeft en huishoudens in plaats daarvan vraagt hun energiegebruik aan te passen.