Van V8-roffel tot Bachcantate: de hartstocht van radiomaker Sander Zwiep
In dit artikel:
Sander Zwiep, presentator bij NPO Klassiek, combineert een leven vol luisteren, uitleggen en verzamelen rondom klassieke muziek met persoonlijke passies zoals autorijden en luchtvaart. Het gesprek vond plaats in het NPO-gebouw op het mediapark in Hilversum; op de achtergrond draait de zender waar hij werkt. Zwiep vult zijn werkdagen met radioprogramma’s, uitlegvideo’s en een podcast en bezit thuis een cd-verzameling van ruim 8.000 exemplaren, keurig gerubriceerd.
Zwiep pleit ervoor dat het orgel een zichtbaardere plek krijgt op de klassieke radio: zijn podcast uit 2020, "Voor het orgel de kerk in", leverde positieve reacties op en wekt bij hem de wens om vaker orgelmuziek te brengen. Tegelijkertijd erkent hij dat NPO Klassiek een breed en uiteenlopend publiek bedient — mensen luisteren in taxi’s, thuis of zelfs in MRI-scanners — waardoor afwisseling en zorgvuldige programmering noodzakelijk blijven.
Hij maakt korte video’s onder de titel "Muziek in een notendop" om muzikale begrippen toegankelijk te maken, juist voor mensen zonder veel voorkennis. Zwiep benadrukt het belang van muziekonderwijs vanaf jonge leeftijd vanwege de sociale en cognitieve voordelen en is blij met publieke steun hiervoor, onder meer van koningin Máxima.
Als christen ziet Zwiep ruimte voor religieuze muziek op de publieke zender; Bachcantates horen volgens hem af en toe thuis en hij zal, wanneer passend, ook verwijzen naar bijbelteksten, zonder de zender als zendingsplatform te willen gebruiken. Over presenteren zegt hij dat je luisteraars moet meenemen in structuur en klankkleur van een werk, maar ook alert mag zijn op emotie: je hebt beperkte spreektijd om verwachtingen te scheppen en opmerkelijke details (bijv. ongebruikelijke instrumenten of geluidseffecten) te benoemen.
Privé is muziek een familiezaak: zijn dochter van 14 bespeelt de viool, zijn zoon van 12 drumt in de kerk en ook de jongste speelt en zingt. Zwiep koestert het fysieke medium cd’s en verzet zich tegen de trend van ontspullen; het doorbladeren van boekjes en het ruiken aan cd’s zijn voor hem onderdeel van het plezier. Naast muziekambities werkt hij aan romanideeën waarin Bach een prominente rol speelt, maar zijn volle agenda met opnames en uitlegvideo’s remt het schrijfproces. Tot slot komt zijn fascinatie voor motoren en vliegen terug: het ritme van een V8-motor ervaart hij als vergelijkbaar met barokmuziek, en hij hoopt ooit zijn burgerluchtvaartbrevet te halen.