Van raketten op Iran tot de bestorming van het Capitool: Christiaan Triebert (35) onderzoekt het namens The New York Times

In dit artikel:

Christiaan Triebert (35), alumnus van de Rijksuniversiteit Groningen, werkt sinds zeven jaar als openbronne-onderzoeker voor het Visual Investigations-team van The New York Times. Vanuit zijn appartement in Brooklyn en een kantoor vlak bij Times Square reconstrueert hij via video’s van bewakingscamera’s, sociale media en satellietbeelden gebeurtenissen in oorlogsgebieden en bij mogelijke misstanden. Zijn onderzoeken richten zich vaak op burgerdoden en potentiële oorlogsmisdaden; het doel is bewijslast te verzamelen en zo mogelijk politieke of militaire verantwoordelijkheid af te dwingen.

Een recent voorbeeld speelde eind februari: op 28 februari vielen raketten op Teheran, en diezelfde dag raakten drie raketten een sportschool in Lamerd. Triebert en collega’s legden verschillende bronnen aan elkaar — onder meer een klein gat in het dak en honderden inslagpunten — en concludeerden dat een nieuw Amerikaans precisiewapen, een raket die duizenden kleine kogeltjes verspreidt, de oorzaak was. 21 mensen, waaronder vier kinderen, kwamen om; hoewel de VS formeel verantwoordelijkheid ontkende, werd het teamwerk wereldnieuws en vormt het onderzoek een illustratie van de concrete impact die hun werk kan hebben.

Triebert woont en werkt in New York, reist regelmatig naar frontgebieden zoals Oekraïne en Syrië, en heeft met zijn team twee Pulitzer-prijzen gewonnen. Eerder onderzoek naar een Amerikaanse droneaanval bij Kabul toonde aan dat het getroffen doel ongewapend was; na publicatie nam de VS uiteindelijk verantwoordelijkheid, wat volgens Triebert de kracht van hun methode onderstreept: open bronnen kunnen officiële narratives corrigeren en aanleiding geven tot accountability.

Het dagelijkse werk laat een emotionele tol zien. Triebert vertelt dat beelden van dode kinderen hem hebben achtervolgd in zijn dromen en dat collega’s soms afhaken; een teamgenoot stapte recent op. Om met de zwaarte om te gaan, biedt het team onder meer groepstherapie aan. Ook lopen onderzoekers risico’s: ze krijgen tegenreacties van machtigen — Triebert stond in het verleden zelf in de schijnwerpers na onderzoek naar de bestorming van het Capitool, en journalisten worden regelmatig onder druk gezet door overheden of rechtstreeks aangevallen in publieke debatten.

Triebert's pad begon als student International Relations in Groningen, met interesse in openbronnenonderzoek; hij werkte bij Bellingcat en werd later door The New York Times benaderd nadat hij onderzoek deed naar een vermeende gifgasaanval in Syrië. Hij zegt gemotiveerd te blijven door de overtuiging dat zijn werk iets van betekenis doet en dat mensen verantwoordelijk gehouden moeten worden voor hun daden, of het nu staten als de VS, Israël, Iran of Rusland betreft. Tegelijk probeert hij optimistisch te blijven over de mensheid en de schoonheid in de wereld.

Voor wie meer wil horen: op woensdagavond 17 juni geeft Triebert een publiekscollege over zijn werk bij de Academie van Franeker in theater De Koornbeurs; kaarten zijn online of een half uur voor aanvang verkrijgbaar.