Van onbekende 'Pokémon green' tot wereldwijde 'Pokémon go'-gekte: 5 sleutelmomenten in 30 jaar Pokémon
In dit artikel:
Pokémon begon dertig jaar geleden in Japan als twee simpele Game Boy-spellen — de originele 'Pocket Monsters'uitgaven in rood en groen — maar groeide uit tot een wereldwijde cultuurindustrie met 23 animatiefilms, meer dan 1.300 televisiefilms en een pantheon van ruim duizend verschillende Pokémon verspreid over negen generaties games. Ter viering van het jubileum bracht Nintendo klassieke titels opnieuw uit voor de Nintendo Switch 2: FireRed en LeafGreen.
De animatieserie maakte van Pikachu een wereldwijd icoon. Op 1 april 1997 debuteerde het verhaal van de tienjarige Ash Ketchum (Satoshi) die op pad gaat vanuit Pallet Town; door pech krijgt hij aanvankelijk geen starter en belandt Pikachu als zijn eerste metgezel. Ruim 25 jaar volgde het publiek hun avonturen; in maart 2023 sloten Ash en Pikachu hun hoofdstuk als wereldkampioenen af en maakte de serie plaats voor nieuwe hoofdpersonen, Liko en Roy.
De franchise veroverde ook de bioscoop: de eerste film verscheen in Japan in april 1998 en wereldwijd in november 1999 en leverde meteen hoge opbrengsten op. In de decennia daarna kwamen meer dan twintig animatiefilms uit, en in 2019 verscheen met Detective Pikachu ook een live-actionverfilming met Ryan Reynolds, waarmee Pokémon zijn bereik naar grote studioformats uitbreidde.
Een van de meest ingrijpende momenten in recente jaren was de lancering van Pokémon Go in 2016. De augmented-realitygame zette miljoenen spelers letterlijk de straat op, leidde tot massale toestromingen bij zeldzame spawns en veroorzaakte logistieke en veiligheidsproblemen in steden als Tokyo en New York. Voorbeelden uit België en de VS — van een overspoeld polderdorpje in Antwerpen tot een journalist die tijdens een persconferentie betrapt werd op het spelen van het spel — tonen hoe snel het fenomeen tot maatschappelijke gevolgen kon leiden. Om redenen van respect of veiligheid verboden ook sommige locaties het spel, waaronder memorials voor Holocaustslachtoffers.
Het handelsaspect rond Pokémonkaarten groeide uit tot een lucratieve markt. Wat in de jaren 90 begon als ruilkaartspel tussen scholieren, transformeerde in een verzamelaarsindustrie waarin zeldzame first-edition exemplaren vaak (honderd)duizenden euro’s waard zijn. Tijdens een grote veiling wisselde de meest gezochte kaart recentelijk voor bijna 14 miljoen euro van eigenaar; de kaart was enkele jaren eerder door influencer Logan Paul aangeschaft voor ongeveer 4,5 miljoen euro, waarmee de speculatieve waardeexplosie van bepaalde verzamelobjecten duidelijk wordt.
Kortom: wat ooit een videogame voor een beperkte doelgroep was, is uitgegroeid tot een crossmediaal merk dat games, televisie, film, mobiele AR-ervaringen en een lucratieve verzamelmarkt omvat — en dat, drie decennia later, nog altijd nieuwe generaties weet te bereiken.