Van megabruggen in Italië tot gloednieuwe onderzeeërs: dit kopen NAVO-landen met hun recordbudgetten

In dit artikel:

Europese NAVO-landen hebben hun defensie-uitgaven in een jaar tijd met gemiddeld 20 procent verhoogd, tot ongeveer 514 miljard euro. Dat blijkt uit recente cijfers van de NAVO, SIPRI en de Atlantic Council en geldt als de sterkste stijging sinds de jaren 50. De opleving hangt samen met de afspraken die lidstaten vorig jaar in Den Haag maakten, onder druk van de Verenigde Staten en vooral Donald Trump, om meer te investeren in veiligheid en defensie. Intussen daalden de Amerikaanse defensie-uitgaven met circa 7,5 procent, vooral doordat er geen nieuwe grote steunpakketten voor Oekraïne werden goedgekeurd.

Vooral landen aan de oostgrens van de NAVO trekken de kar. Polen geeft inmiddels rond 4,5 procent van zijn bbp uit aan defensie, terwijl ook Letland en Estland fors opschalen vanwege de dreiging uit Rusland. Opvallend is dat Noorwegen per inwoner nu meer aan defensie uitgeeft dan de VS. Duitsland springt er eveneens uit met een stijging van 24 procent naar ongeveer 97 miljard euro, waardoor het de grootste defensie-investeerder van Europa werd. Dat kon alleen via een speciaal fonds buiten de gewone begroting, waarvoor zelfs de grondwet moest worden aangepast.

België blijft achter. Met ongeveer 2 procent van het bbp haalt het land wel de oude NAVO-norm, maar een groot deel van het budget gaat naar lonen, pensioenen en werking, terwijl slechts 13 procent naar nieuw materieel en modernisering vloeit. De NAVO wil dat 20 procent van de defensiebegroting naar modern materiaal gaat, maar in veel landen verschuift de discussie nu ook naar bredere investeringen zoals cyberveiligheid, energie-infrastructuur en bescherming van havens, bruggen en netwerken.

De vraag is volgens analisten of die extra miljarden echt leiden tot een sterker en inzetbaar leger, of dat landen toch te veel ruimte laten voor creatieve boekhouding en symbolische projecten. De komende NAVO-top in Ankara moet daar meer duidelijkheid over geven.