Van limoncellobier tot batterijparken: waarom Vlaamse overheid investeert in duizenden bedrijven
In dit artikel:
De Vlaamse investeringsmaatschappij PMV (Participatiemaatschappij Vlaanderen) heeft in haar 25-jarige bestaan duizenden ondernemingen financieel ondersteund via aandelenkapitaal, leningen en waarborgen. Bekende begunstigden variëren van biotechbedrijf Argenx en windspeler Parkwind tot voedings- en consumentenmerken als Ritchie, Odette Lunettes en Poule & Poulette. PMV biedt geen subsidies maar investeert rechtstreeks, verstrekt leningen of treedt op als borgsteller zodat banken of andere investeerders durven mee te financieren.
Cijfers uit het meest recente overzicht tonen dat PMV in 2024 rechtstreeks in 113 bedrijven participeerde; daarnaast verstrekte ze leningen aan 1.801 bedrijven (waaronder nog 34 coronaleningen) en leverde garanties aan 7.172 ondernemingen. Grote garanties onder het Gigarant-programma gaan vooral naar de industrie; een voorbeeld is de borgstelling van 120 miljoen euro voor staalbedrijf Aperam. Door een eenmalige kapitaalinjectie van 2,77 miljard euro in Brussels Airport groeide het door PMV beheerde vermogen van ongeveer 1,9 naar 4,7 miljard euro.
Hoewel PMV formeel sector-agnostisch werkt, komt veel kapitaal terecht in levenswetenschappen, zorg, ICT en industriële diensten — sectoren met lange ontwikkeltrajecten en grote financieringsbehoeften. PMV benadrukt dat investeringskeuzes via interne comités en het bestuur verlopen; in dat bestuur zitten zowel onafhankelijken als enkele politici (o.a. vertegenwoordigers van N-VA en CD&V). Recentere transacties en het opzetten van beschermingsfondsen voeden publieke vragen over politieke richting, iets wat PMV ontkent.
Een externe evaluatie door Idea Consult bij meer dan 2.000 ondersteunde bedrijven toont substantiële economische meerwaarde: gemiddeld zou elke euro van PMV meer dan tien euro extra directe toegevoegde waarde genereren. Externe marktspelers en academici prijzen PMV als vroeginvesteerder en signaalgever die risico’s durft te dragen en zo privaat kapitaal aantrekt. Tegelijkertijd werkt PMV met belastinggeld in een risicovolle sector, waardoor verliezen onvermijdelijk zijn, al rapporteerde PMV over de voorbije tien jaar winst. In het huidige geopolitieke speelveld — met verhoogde internationale concurrentie — ziet PMV zichzelf als belangrijk instrument om Vlaams innovatie- en productiepotentieel te onthouden en te versterken.