Van Essen moet de boeren geen stront voor zoete koeken verkopen

In dit artikel:

Landbouwminister Jaimi van Essen zei na zijn beëdiging en tijdens een bezoek aan een melkveehouder in Markelo expliciet dat hij niet zal spreken over halvering van de veestapel. Die houding past bij zijn D66-afkomst en kan ook worden gezien als een poging vertrouwen te winnen binnen de sector na de felle reacties op vergelijkbare uitspraken van partijgenoten — en de grootschalige boerenprotesten die daarop volgden. Ook de ceo van veevoederbedrijf De Heus waarschuwde recent voor nieuwe boerenacties.

Toch bestaat er politieke en juridische druk om het stikstofprobleem écht aan te pakken. Nederland kampt met een langdurige verslechtering van natuurkwaliteit door te veel stikstofneerslag, grotendeels afkomstig van de veehouderij. Rechters en de Landsadvocaat eisen nu bindende en handhaafbare dalingen van die depositie, inclusief tussendoelen, sancties en controlemechanismen. Zonder zo’n gegarandeerde afname blijft het zogenaamde stikstofslot bestaan: nieuwe woningen, bedrijfstransities en energie-infrastructuur kunnen niet doorgaan, met naar schatting miljarden aan maatschappelijke schade.

Technische innovaties en extra geld bieden weliswaar kansen, maar rechters zien vaak dat beloften op papier niet worden waargemaakt. Ook de nieuwe coalitie wil meten en registreren aanpassen, maar die stap wijkt weinig af van eerdere voorstellen. De kernboodschap van de nieuwsbrief: ondanks beleidsnuances, alternatieve rekenmethodes en politieke terughoudendheid bij het kabinet, is een substantiële krimp van de veestapel naar alle waarschijnlijkheid onvermijdelijk als Nederland het stikstofslot wil oplossen — al is krimp geen doel op zich, maar de logische consequentie van de opgave.