Van Essen (D66) wil looptijd stikstofpotjes van 1,59 miljard en 504 miljoen oprekken tot 2032 en klaagt over 'verdienvermogen'

In dit artikel:

Het artikel bekritiseert het voornemen van landbouwminister Jaimi van Essen om twee provinciale regelingen die voortkwamen uit het inmiddels ingetrokken Transitiefonds langer te laten bestaan. In een brief van 5 november 2026 schrijft hij dat de looptijd wordt verlengd tot 1 januari 2032. Het gaat om de Regeling provinciale maatregelen landelijk gebied (Rpml) en de Regeling provinciale versnellingsvoorstellen transitie landelijk gebied (Rpvt), samen goed voor ruim 2,13 miljard euro aan eerder beschikbaar gesteld belastinggeld.

De regelingen zouden volgens de huidige planning in 2027 aflopen. Hoewel het Transitiefonds eind 2024 formeel werd geschrapt, wil Van Essen het juridische kader behouden zodat provincies hun gebiedsgerichte projecten voor natuur, stikstof, water en klimaat kunnen voortzetten en bijsturen. Volgens de minister levert de verlenging op zichzelf geen extra geld op en verandert zij niets aan reeds toegekende uitkeringen. De Tweede Kamer krijgt dertig dagen om op het voorstel te reageren.

Het artikel verbindt deze kwestie aan een tweede Kamerstuk van Van Essen en VVD-staatssecretaris Silvio Erkens over de Europese veehouderijstrategie. Daarin zegt het kabinet kritisch te zijn op Europese ambities voor dierenwelzijn, duurzaamheid en stikstof, omdat volgens de bewindslieden verdienvermogen en concurrentiekracht te zwaar zouden wegen. Tegelijk erkennen zij dat natuurvergunningen in Nederland nauwelijks worden verleend, waardoor ook innovatieve staltechnieken moeilijk kunnen worden toegepast.

Verder bevestigen de bewindslieden dat de Europese Commissie de grens van 170 kilo meststikstof per hectare handhaaft en Nederland geen nieuwe derogatie geeft. Het nationale beleid mikt op een emissiereductie van 42 tot 46 procent in 2035 ten opzichte van 2019, onder meer via opkoop- en beëindigingsregelingen voor veehouderijen.

Op de vraag waarom in Nederland bedrijven worden beëindigd terwijl elders in de Europese Unie veehouderij met Europees geld kan groeien, antwoorden Van Essen en Erkens dat dit volgens hen niet tegenstrijdig is: economische activiteiten kunnen plaatsvinden waar dat, met bescherming van de natuur, het beste kan. De auteur ziet daarin een bewuste verplaatsing van de Nederlandse landbouw naar andere lidstaten en roept de Tweede Kamer op de verlenging af te wijzen, de Stikstofwet te schrappen en meer ruimte te geven aan Nederlandse boeren.