Van Essen (D66) kijkt weg terwijl Vollenbroek de bedrijfsgegevens van elke boer sinds 1989 in handen krijgt

In dit artikel:

Milieuorganisatie Mobilisation for the Environment (MOB) van Johan Vollenbroek mag de bedrijfsgegevens ontvangen van alle Nederlandse boeren, teruggaand tot 1989. Het gaat om de zogenoemde gecombineerde opgaven die agrariërs jaarlijks indienen bij de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland. Daarin staan onder meer het aantal dieren, het type en de locatie van stallen en de geteelde gewassen.

Het ministerie besloot op 17 februari 2026 de gegevens openbaar te maken, nadat MOB daar in 2023 om had gevraagd. Vier landbouworganisaties, waaronder LTO Nederland en de pluimveehoudersorganisatie POV, probeerden dat besluit bij de voorzieningenrechter in Utrecht tegen te houden. Zij waarschuwden voor privacyproblemen, schade aan de concurrentiepositie en nieuwe handhavingsverzoeken tegen individuele boeren. De rechter oordeelde echter dat het belang van openbaarheid zwaarder weegt en dat de organisaties de mogelijke schade onvoldoende hadden onderbouwd.

Volgens LTO kan MOB de historische informatie gebruiken om oude situaties bij afzonderlijke bedrijven te reconstrueren en vervolgens procedures te starten tegen vergunningen. De zorgen komen mede voort uit eerdere acties van MOB tegen boerenbedrijven. De organisatie probeert momenteel al bij tientallen bedrijven vergunningen te laten intrekken.

LTO wijst er daarnaast op dat ongeveer de helft van de agrariërs volgens de organisatie niet over volledig geldige vergunningen beschikt door eerder overheidsbeleid. Vooral zogenoemde PAS-melders zouden daarvan de dupe zijn: zij handelden volgens de toenmalige regels, maar kregen later te horen dat hun situatie juridisch niet voldeed. De landbouworganisatie vreest dat de openbaar gemaakte gegevens juist tegen deze bedrijven en hun gezinnen worden ingezet.

De uitspraak volgt op een besluit van de Raad van State uit september 2025, waarin openbaarmaking van gegevens van veehouderijen, inclusief adressen, op verzoek van journalisten werd afgedwongen. De auteur vindt dat de Wet open overheid bedoeld is om de overheid te controleren, niet om herleidbare informatie over gezinsbedrijven beschikbaar te stellen voor juridische procedures. Daarom roept het artikel landbouwminister Jaimi van Essen op eerst de vergunningenproblematiek op te lossen en pleit het voor aanpassing van de wet. Zolang dat niet gebeurt, stelt de auteur, dreigt transparantie voor boeren te veranderen in een middel voor verdere handhaving.