Van een pensioenfonds dat nog niet over is naar een fonds dat al over is: dan kun je compensatie mislopen, andersom krijg je die soms dubbel

In dit artikel:

Werknemers van 40 tot 66 jaar die dit jaar naar een werkgever met een ander pensioenfonds overstappen, kunnen compensatie voor de overgang naar het nieuwe pensioenstelsel mislopen. Dat gebeurt wanneer hun oude fonds nog volgens het oude stelsel werkt en het nieuwe fonds al is overgestapt. Volgens een berekening van actuaris Henk Bets van Confident, gebaseerd op een analyse van De Nederlandsche Bank (DNB), gaat het om ongeveer 57.000 mensen. Zij lopen gemiddeld circa 10.000 euro mis, samen ongeveer 570 miljoen euro. Het gaat om niet-officiële schattingen; minister Eddy Vijlbrief sprak eerder over enkele tienduizenden mensen.

De compensatie is bedoeld voor deelnemers die nadeel kunnen ondervinden van het nieuwe stelsel. Daarin betalen jongeren niet langer mee aan de pensioenopbouw van oudere werknemers. Vooral mensen tussen 40 en 60 jaar kunnen hierdoor worden geraakt. Werkgevers en vakbonden hebben daarom per pensioenfonds afspraken gemaakt. Veel fondsen keren de compensatie eenmalig uit aan deelnemers die op de overstapdatum pensioen bij het fonds opbouwen.

Daardoor kunnen mensen die vlak voor de overgang vertrekken bij hun oude fonds niets krijgen, terwijl ze bij hun nieuwe fonds ook te laat binnenkomen. PFZW waarschuwde dat werknemers die in 2026 van een werkgever met ABP naar een PFZW-werkgever gaan, beide compensaties kunnen missen: PFZW stapte op 1 januari 2026 over en ABP staat gepland voor 1 januari 2027. Andersom kunnen werknemers die van een al overgestapt fonds naar een later overstappend fonds gaan, mogelijk tweemaal compensatie ontvangen. Dat zou volgens de berekening ongeveer 50.000 mensen kunnen betreffen.

Vijlbrief noemt dubbele compensatie ongewenst, maar terugvorderen is volgens hem praktisch zeer moeilijk en juridisch waarschijnlijk niet haalbaar. Een oplossing voor de verschillende overstapmomenten is er nog niet. Regeringscommissaris Fieke van der Lecq moet naar verwachting in november adviseren over uitvoerbare oplossingen en de omvang van de groep gedupeerden. De Tweede Kamer stelde hierover opnieuw vragen; nieuwe regels zijn vooralsnog onzeker.

Wie binnen dezelfde bedrijfstak bij hetzelfde verplichte fonds blijft, heeft dit probleem meestal niet. Gemiddeld wisselt echter 57 procent van de baanwisselaars van sector. Werknemers doen er daarom goed aan vóór een overstap bij hun huidige en nieuwe fonds na te vragen of, wanneer en onder welke voorwaarden compensatie wordt uitgekeerd. De afspraken staan doorgaans in het transitieplan van het fonds.

Sommige fondsen spreiden de compensatie over maximaal tien jaar. Bij PGB gebeurt dat bijvoorbeeld maandelijks zolang iemand bij de werkgever of in de sector blijft werken. Ongeveer 93 procent van de actieve deelnemers kan de pensioenopbouw bij het oude fonds vrijwillig voortzetten, soms met terugwerkende kracht. Dat kan een oplossing zijn voor mensen die tijdelijk niet werken, met verlof gaan of zzp’er worden. Wie al pensioen opbouwt bij een nieuwe werkgever, wordt daarbij beperkt door fiscale regels.

De voorwaarden en termijnen verschillen per fonds. Bij ABP moet vrijwillige voortzetting onder voorwaarden binnen negen maanden worden aangevraagd en betaalt de werknemer zelf de volledige premie. Het is daarom verstandig ook de nieuwe werkgever te vragen of die aan de kosten wil bijdragen.