Van der Staaij: Tweede Kamer pakte onvoldoende door tijdens coronacrisis, staatsnoodrecht 'niet op orde'

In dit artikel:

Oud-SGP-leider Kees van der Staaij heeft maandag voor de parlementaire enquêtecommissie corona teruggekeken op de rol van de Tweede Kamer tijdens de pandemie. Volgens hem zag het parlement al vroeg dat niet alleen het virus, maar ook de maatregelen grote maatschappelijke gevolgen zouden hebben. Toch wist de Kamer het beleid onvoldoende bij te sturen.

In de eerste fase steunde de Kamer het kabinet grotendeels, omdat de regering snel moest handelen en parlementaire terughoudendheid passend werd gevonden. Nadat de eerste crisisfase voorbij was, nam de kritiek toe. Zo nam de Kamer een motie aan voor een deskundigenteam dat, naast de virologische adviezen van het Outbreak Management Team, de gevolgen voor de samenleving in kaart moest brengen. Ondanks begrip bij kabinet en Kamer kwam dat team er niet. Van der Staaij vindt dat het parlement toen krachtiger had moeten optreden. Vooral coalitiepartijen zouden onder grote druk hebben gestaan om hun ministers te blijven steunen. Het Maatschappelijk Impact Team werd uiteindelijk pas in 2022 opgericht, toen de crisis grotendeels voorbij was.

Ook oud-vicepremier Carola Schouten pleitte maandag voor een bredere aanpak bij toekomstige pandemieën. Zij zou vanaf het begin iemand verantwoordelijk willen maken voor het onderzoeken van maatschappelijke effecten. Volgens Schouten werden gevolgen zoals eenzaamheid wel meegewogen, maar waren die moeilijker te meten dan bijvoorbeeld besmettingscijfers. Tegelijkertijd benadrukte zij dat de oplopende besmettingen en de druk op de zorg de beleidsruimte sterk beperkten.

Van der Staaij uitte daarnaast opnieuw kritiek op de juridische basis van de maatregelen. In het begin werden die geregeld via lokale noodverordeningen, waardoor de Tweede Kamer weinig gelegenheid had om ze te beoordelen. Volgens hem had het kabinet beter gebruik kunnen maken van het staatsnoodrecht, al is dat volgens hem verouderd en zelf aan herziening toe.