Van der Plas was hét gezicht van het regiopopulisme. Haar vertrek als partijleider symboliseert de neergang van BBB
In dit artikel:
Caroline van der Plas kondigde vrijdag haar vertrek als leider van de BoerBurgerBeweging (BBB) aan, een stap die voor velen niet onverwacht kwam maar wel verrassend in de opvolging: parlementslid en medeoprichter Henk Vermeer neemt het leiderschap over. Daarmee wordt vicepremier en bij de laatste verkiezingen nummer twee Mona Keijzer gepasseerd; waarom zij niet de leiding krijgt, is nog onduidelijk.
De wissel volgt op een moeilijke periode voor BBB. Bij de Tweede Kamerverkiezingen van oktober verloor de partij drie zetels en kwam uit op vier zetels. Van der Plas slaagde er in de campagne niet in nieuwe kiezersgroepen aan te spreken, en het mislukken van een mogelijke coalitie met PVV, VVD en NSC versterkte het verlies. Haar positie binnen de partij verschoof van onaantastbaar naar onder druk staan: interne kritiek nam toe, verschillende senatoren en partijbestuurders keerden zich van haar af en enkele senatoren verlieten de fractie.
BBB groeide eerder sterk als regionale, plattelandsgerichte partij, vooral door protesten tegen het stikstofbeleid; Van der Plas was sinds 2021 hét gezicht van die beweging. In de loop van de parlementaire periode namen echter ook noties van meer rechtsere koers en kritiek op de islam toe, mede door de invloed van Mona Keijzer. Zij had in 2023 als potentiële premier aan invloed gewonnen en introduceerde onder meer een nota met maatregelen tegen openbaar bidden. Van der Plas ontkende dat Keijzer alleen aan de knoppen zat en zei beslissingen in samenspraak te nemen.
Van der Plas blijft wel Kamerlid. Ze stelt dat ze al afgelopen zomer had besloten zich niet langer beschikbaar te stellen als toekomstig lijsttrekker en wil zich zonder partijleiderstaken sterker inzetten voor boeren, vissers en tuinders, temidden van de naar haar woorden dreigende gevolgen van het nieuwe kabinet dat binnenkort aantreedt.
Henk Vermeer (1966) staat bekend als een van de oprichters en als campagneleider van BBB; hij zit sinds 2023 in de Tweede Kamer en was eerder raadslid in Harderwijk. Zijn benoeming lijkt te wijzen op een keuze voor continuïteit met de koers uit het Van-der-Plas-tijdperk, maar het feit dat Keijzer is gepasseerd kan nieuwe interne spanningen signaleren.