Van den Brink kijkt weg: lhbti-vluchtelingen leven in angst in Ter Apel, en het kabinet weet niet hoe vaak asielzoekers hen belagen

In dit artikel:

Lhbti-vluchtelingen in de Nederlandse asielopvang, vooral in Ter Apel, voelen zich volgens berichtgeving onveilig omdat zij daar te maken kunnen krijgen met medebewoners die homoseksualiteit en transgenderidentiteit afwijzen. Zij zijn juist gevlucht uit landen waar zij om die reden werden vervolgd.

Aanleiding zijn Kamervragen van PRO-Kamerlid Lisa Westerveld naar aanleiding van een artikel in de Volkskrant. In de antwoorden van 16 oktober erkent asielminister Bart van den Brink dat het COA door de hoge bezettingsgraad niet altijd mogelijk maakt om lhbti-asielzoekers in speciale, afgescheiden units te plaatsen. Die units bestaan onder meer in Ter Apel en Budel. Volgens de minister nemen spanningen toe wanneer de opvangcapaciteit onder druk staat.

Het COA heeft ongeveer 275 lhbti-contactpersonen en biedt medewerkers trainingen en e-learning aan. Slachtoffers kunnen worden doorverwezen naar onder meer het COC en worden aangemoedigd aangifte te doen. Bij discriminatie, intimidatie of geweld kunnen maatregelen volgen, zoals overplaatsing naar de handhavings- en toezichtlocatie in Hoogeveen. Die maatregel is echter geen straf en leidt niet automatisch tot vertrek uit Nederland. Ook na een aangifte kunnen slachtoffers en vermeende daders soms onder hetzelfde dak blijven.

Het kabinet kan bovendien niet aangeven hoe vaak lhbti-asielzoekers worden bedreigd of aangevallen. Het ministerie onderzoekt hoe politie- en OM-gegevens over discriminatoire misdrijven beter kunnen worden verwerkt in de jaarlijkse incidentenmonitor. Uitbreiding van die registratie wordt naar verwachting pas vóór het zomerreces van 2027 zichtbaar. De minister wijst erop dat incidenten moeilijk te onderzoeken zijn wanneer personeel geen getuige was en dat discriminatie ook subtiel kan plaatsvinden.

Westerveld vroeg eveneens welke concrete verbeteringen zijn doorgevoerd na het overlijden van een minderjarige asielzoeker in april 2025. Van den Brink verwees daarbij vooral naar de algemeen genoemde maatregelen. Volgens de minister moet het kabinet de instroom en daarmee de druk op de opvang verminderen.

De tekst plaatst de problemen nadrukkelijk in het bredere debat over asielbeleid en stelt dat een hoge instroom de bescherming van kwetsbare bewoners bemoeilijkt. De auteur bepleit een strengere aanpak van bewoners die anderen vanwege hun seksuele gerichtheid of geloof bedreigen. Die conclusie is een opiniërende duiding; de feitelijke kern is dat de opvang overvol is, beschermingsmaatregelen niet altijd uitvoerbaar zijn en betrouwbare cijfers over dergelijke incidenten voorlopig ontbreken.