Van dankbaarheid tot zware teleurstelling: organisaties hebben wisselende gevoelens bij coalitieakkoord
In dit artikel:
Nederlandse maatschappelijke organisaties reageren verdeeld op het nieuwe coalitieakkoord: sommige zijn opgelucht over extra investeringen, anderen vrezen negatieve gevolgen van bezuinigingen en beleidskeuzes.
Sociaal-economische zekerheid
Vakorganisatie RMU (jurist Jan Schreuders) bekritiseert vooral de voorgenomen verkorting van de WW van twee naar één jaar en de voorgenomen aanpassing van de WIA-uitkering voor langdurig zieken. Volgens hem vergroot dit de kans dat werkzoekenden en zieke werknemers sneller in armoede terechtkomen, juist nu de kosten van levensonderhoud hoog zijn en werk niet altijd direct beschikbaar is.
Woningmarkt
De Woonbond is teleurgesteld: het akkoord zou de belangrijkste systeemfout — het behoud van hypotheekrenteaftrek — ongemoeid laten terwijl woningcorporaties financieel zwaarder worden belast. Vereniging Eigen Huis daarentegen juicht het behoud van de hypotheekrenteaftrek en de ambitieuze bouwplannen toe.
Landbouw
LTO Nederland ziet in het akkoord een basis voor vertrouwen en waardeert dat het kabinet beleid samen met boeren wil vormgeven. Agractie reageert kritisch en vreest dat het perspectief voor de agrarische sector neerkomt op krimp.
Natuur en klimaat
Natuurmonumenten noemt het akkoord hoopgevend op dossiers als stikstof, water en natuur en wijst erop dat het afronden van het Natuurnetwerk Nederland is opgenomen — maar slaat tegelijk de waarschuwing dat succes afhangt van juridisch verankerde en effectieve maatregelen. Greenpeace is daarentegen zwaar teleurgesteld; volgens de organisatie gaat klimaat- en natuurbescherming er kwalitatief op achteruit.
Ontwikkelingssamenwerking
Christelijke hulporganisaties Dorcas en Woord en Daad zijn voorzichtig positief over extra middelen voor ontwikkelingssamenwerking. Ze zien hiermee deels herstel van eerdere bezuinigingen, maar benadrukken dat grotere stappen nodig zijn om mondiale ongelijkheid structureel te bestrijden.
Onderwijs en onderzoek
Het voornemen om ruim te investeren in onderwijs, onderzoek en innovatie wordt positief ontvangen door Universiteiten van Nederland; reformatorische schoolorganisaties (VGS en VBSO) zijn opgelucht dat de vrijheid van onderwijs gehandhaafd blijft.
Medische ethiek
Bij medisch-ethische kwesties is er terughoudendheid: NPV-Zorg voor het Leven uit zorgen over het feit dat autonomie als eerste waarde genoemd wordt en keert zich tegen draagmoederschap vanwege belangen van moeder en kind.
Migratie
VluchtelingenWerk ziet gemengde signalen: positieve elementen zijn behoud van de spreidingswet en maatregelen om vluchtelingen sneller taal en werk te laten leren, maar tegelijk maken andere maatregelen en de harde toon jegens asielzoekers de organisatie bezorgd.
Kortom: het akkoord bevat zowel stappen die door veel maatschappelijke partijen worden verwelkomd als punten die voor verdeeldheid en ongerustheid zorgen, vooral op sociaal-economisch, natuur- en migratiegebied.