Van centenindex tot btw op afhaalmaaltijden: deze knopen heeft de regering nog doorgehakt op laatste marathonvergadering
In dit artikel:
De federale regering nam tijdens marathonzittingen van ministerraad en kernkabinet meerdere ingrijpende besluiten die België de komende jaren zullen kleuren. Belangrijkste punten: btw op afhaalmaaltijden, uitstel en begrenzing van de zogenaamde centenindex, steun voor energie-intensieve industrie, een fusie van Brusselse politiezones, extra materieel voor Defensie, en aangescherpte regels voor leefloon aan nieuwkomers. Twee dossiers — overgevraagde gevangenissen en inzet van militairen op straat — bleven onopgelost.
Btw op afhaalmaaltijden
Het kabinet verfijnt het begrotingsakkoord: het btw-tarief voor afhaalmaaltijden stijgt van 6 naar 12 procent en geldt niet alleen voor horeca maar ook voor supermarktmaaltijden met een houdbaarheidsdatum korter dan twee dagen. Maaltijden die langer houdbaar zijn, blijven aan 6 procent belast.
Centenindex: uitstel en plafond naar arbeidsduur
De geplande beperking van automatische indexeringen (de ‘centenindex’) wordt niet meteen toegepast bij de eerstvolgende indexrondes: de indexeringen in januari (veel werknemers in privé) en in maart (overheidspersoneel en pensioenen) blijven ongewijzigd. De maatregel zal pas bij een latere indexering ingaan — mogelijk pas in 2027 — en wordt tijdens deze regeerperiode in totaal twee keer toegepast. Het plafond waarboven de index wordt afgetopt hangt af van de arbeidsduur: het brutoplafond van 4.000 euro geldt voor voltijd, bij halftijd valt dat plafond naar rato (bijv. 2.000 euro). Enkel het ‘basisloon’ telt mee; extralegale voordelen zoals premies of bedrijfswagens worden niet inbegrepen.
Energiesteun voor industriële grootverbruikers
Om de concurrentiepositie van energie-intensieve bedrijven te herstellen, keurde de regering een energienorm goed die uit een structurele verlaging van transmissietarieven bestaat en een tijdelijke CISAF-steun. Die tijdelijke steun kan tot 50 procent van het energiedeel van de elektriciteitsfactuur dekken, mits bedrijven investeren in efficiëntie en vergroening. Over de hele regeerperiode trekt de regering bijna 1 miljard euro uit voor deze maatregel.
Fusie Brusselse politiezones
Het kabinet keurde een voorontwerp goed om de zes Brusselse politiezones samen te voegen tot één zone, met verhoogde middelen (van 55 naar 65 miljoen euro) om efficiëntie en interventiecapaciteit te versterken. De wet moet snel door het parlement; de nieuwe eengemaakte zone zou binnen 18 maanden na afkondiging moeten ontstaan — doel: inwerkingtreding in Brussel tijdens 2027. De tekst bevat ook prikkels voor vrijwillige fusies elders, modernisering van politieleiding en meer transparantie richting gemeenteraden.
Defensie-investeringen
Defensie krijgt groen licht voor de aankoop van vier Search-and-Rescue-helikopters (ter vervanging van de Seakings) voor 182,3 miljoen euro, bedoeld voor reddingsacties, MEDEVAC en noodhulp. Daarnaast is uitbreiding van het CaMo-programma goedgekeurd: de aanschaf van 92 GRIFFON- en 123 SERVAL-voertuigen via een heronderhandeld contract.
Strengere leefloonvoorwaarden voor nieuwkomers
Het leefloon voor erkende vluchtelingen wordt gekoppeld aan deelname en inzet in integratietrajecten; bij onvoldoende deelname kunnen ze tot een derde van het leefloon verliezen. Andere nieuwkomers — zoals studenten uit derde landen en EU-burgers die niet werken — krijgen pas na minimaal vijf jaar legaal verblijf toegang tot sociale bijstand, met uitzonderingen voor kwetsbaren (bijv. medische regularisatie, slachtoffers van mensenhandel). Eerder dit jaar werd al beperkt wie aanspraak kan maken op opvang en leefloon.
Onopgeloste dossiers: gevangenissen en militairen op straat
Twee gekoppelde dossiers blijven vastzitten: maatregelen tegen overbevolking in gevangenissen en de vraag of militairen op straat mogen ingezet worden. Liberale ministers steunen inzet van militairen, maar zijn gekant tegen voorstellen van Justitie om bepaalde gedetineerden een jaar voor het einde van hun straf vroegtijdig vrij te laten. De betrokken ministers benadrukken dat alleen duurzame vermindering van het grote aantal ‘grondslapers’ — gedetineerden die op de grond moeten slapen door overbezetting — echt effectief zal zijn.
Deze beslissingen vormen samen een mix van budgettaire ingrepen, veiligheids- en integratiebeleid en investeringen in defensie en industrie, met een duidelijk doel: kosten beheersen, concurrentiekracht beschermen en de openbare orde versterken — maar sommige gevoelig liggende dossiers blijven politiek omstreden.