Van buschauffeur tot president van Venezuela: wie is Nicolás Maduro, die door het Amerikaanse leger is gevangengenomen?
In dit artikel:
Nicolás Maduro staat sinds 2013 aan het hoofd van Venezuela, aanvankelijk als door Hugo Chávez aangewezen opvolger. Oorspronkelijk buschauffeur en vakbondsleider, klom hij op tot minister en vice-president en moest hij Chávez’ Bolivariaanse sociale project voortzetten. In de praktijk bleek Maduro echter geen even charismatisch of effectief leider: economische crisis, wijdverbreide corruptie en steeds autoritairder bestuur ondermijnden zijn legitimiteit zowel binnenlands als internationaal.
Maduro won met kleine marges de presidentsverkiezingen van 2013, werd herkozen in 2018 en 2024 en begon in januari 2025 aan een derde termijn die normaal tot 2031 zou duren. Die verkiezingen — zeker die van 2018 en vooral 2024 — werden door de oppositie en veel westerse landen bestempeld als frauduleus. De Verenigde Staten en de EU legden na 2018 sancties op; na 2024 werden die verder aangescherpt. Binnenlandse tegenstand leed bovendien onder repressie: oppositieleiders werden gearresteerd of vluchtten, en de VN-Mensenrechtenraad rapporteerde in 2020 over executies, verdwijningen en foltering gericht tegen regimecritici.
De oppositie was langdurig verdeeld. In 2019 probeerde parlementvoorzitter Juan Guaidó zichzelf tot interim-president uit te roepen en won enige internationale steun, maar zijn poging brak uiteindelijk niet Maduro’s machtsbasis. Tegelijk verloor Maduro steun van een deel van de ‘chavistas’ door openlijke vriendjespolitiek en de opzichtige verrijking van een nieuwe elite binnen leger en staat. Economisch raakte Venezuela in vrije val: sancties en een lage olieprijs maakten het onmogelijk Chávez’ socialezekerheidsprogramma’s voort te zetten. Ongeveer 80 procent van de bevolking leeft nu in armoede en miljoenen Venezolanen vluchtten naar buurlanden en noordwaarts — een van de grootste migratiestromen in de regio.
De presidentsverkiezingen van juli 2024 leidden tot nieuwe onenigheid: de nationale kiesraad gaf Maduro circa 51 procent van de stemmen, terwijl oppositieën en sommige internationale waarnemers stelde dat gezamenlijke kandidaat Edmundo González Urrutia een overtuigende overwinning had behaald. Protesten tegen de uitslag liepen uit op dodelijk geweld; González Urrutia vluchtte en kreeg asiel in Spanje. María Corina Machado, uitgesloten van deelname door de regering maar actief in het land gebleven, kreeg in oktober 2025 de Nobelprijs voor de Vrede voor haar inzet voor democratische rechten.
Onder de regering-Trump (tweede ambtstermijn) verscherpte Washington de druk: Maduro werd in november 2025 beschuldigd van het leiden van het zogenaamde Cartel de los Soles en de VS stelde een beloning van 50 miljoen dollar in voor informatie die tot zijn arrestatie zou leiden. Experts benadrukken dat die term eerder een etiket is voor corruptie binnen delen van het leger dan een klassiek drugsbende-structuur. De VS vergrootten intussen hun militaire aanwezigheid in het Caraïbisch gebied en voerden acties uit tegen schepen die naar eigen zeggen drugs naar de VS vervoerden; daarbij vielen meer dan honderd doden.
Uiteindelijk zijn Maduro en zijn vrouw Cilia Flores gevangen genomen en aangeklaagd in New York voor onder meer narco-terrorisme, drugssmokkel en wapenbezit; de precieze locatie van Maduro vóór zijn arrestatie is onduidelijk gemaakt. Binnen Venezuela nam vicepresident Delcy Rodríguez het bestuur over, waardoor het Bolivariaanse regime voorlopig institutioneel blijft bestaan. De toekomst van het land — en de vraag hoe lang dit bestel standhoudt — blijft onzeker.