Van burcht tot bosrand - het winterleven van de das

In dit artikel:

In februari ontluikt onder het winterse landschap een druk leven dat we meestal niet zien: voor de das breekt de belangrijkste voortplantings- en kraamperiode aan. Dassen paren het hele jaar door, met pieken in februari (en in september), maar dankzij vertraagde innesteling komen de jongen vaak pas in februari of maart ter wereld. De bevruchte eicel gaat enige tijd in rust voordat ze later in het jaar innestelt, waardoor geboorte-timing samenvalt met gunstigere omstandigheden.

De dassenburcht is geen simpel hol maar een uitgebreid gangenstelsel met meerdere nestkamers, soms meer verdiepingen en generaties bouwmaterialen; sommige burchten kunnen tientallen tot honderden jaren gebruikt worden. Binnen wordt de kraamkamer zorgvuldig bekleed met mos, bladeren en gras — soms zelfs adelaarsvaren — om zacht, droog en goed geïsoleerd te zijn. Niet alleen dassen profiteren van zulke onderkomens: konijnen, muizen, vossen en bunzings gebruiken burchten eveneens, waardoor de das als ecosysteemarchitect fungeert.

’s Avonds en in de schemering verschijnen volwassen dassen op weilanden en langs bosranden om te foerageren. Hun dieet bestaat vooral uit regenwormen, slakken, insectenlarven, valfruit en mast; jagen op prooien is minder hun specialiteit. Territorialiteit en communicatie komen tot uiting in latrine-kuiltjes langs randen en in geurafzetting op specifieke bomen, die ook als krab- en speelplek dienen.

Februari en maart zijn echter ook risicovolle maanden: door verhoogde activiteit tussen burcht en voedselgebied nemen aanrijdingen toe. Wie in deze periode langs bosranden rijdt, doet er goed aan vooral bij schemer en nacht extra alert te zijn, zodat de nieuwe generatie dassen veilig kan opgroeien.