Van beloftes 'gematigde' Taliban is vijf jaar na machtsovername niets waargemaakt

In dit artikel:

Vijf jaar na de machtsovername van augustus 2021 hebben de Taliban hun greep op Afghanistan verder verstevigd. De beloofde versoepeling van hun beleid bleef uit. Vooral vrouwen en meisjes zijn zwaar getroffen: hun toegang tot onderwijs en gezondheidszorg is beperkt, terwijl voorschriften voor kleding, reizen en gedrag hun bewegingsvrijheid verder inperken. Ook mannen krijgen regels opgelegd over hun uiterlijk en kleding.

De economische situatie blijft ondertussen zeer slecht. Volgens hulporganisatie CARE hebben 21,9 miljoen Afghanen humanitaire steun nodig. Experts verwachten geen snelle verbetering. Opperleider Hibatullah Akhundzada geeft volgens analisten steeds meer ruimte aan conservatieve krachten. Tegelijkertijd controleren het ministerie van Deugdzaamheid en de veiligheidsdiensten strenger of de regels worden nageleefd. Daardoor stranden ook lokale plannen om meisjes onderwijs te geven.

Voor meisjes die niet naar school mogen, ontstaat een informeel alternatief met online lessen en geheime onderwijsplekken. UNESCO meldt dat 2,4 miljoen meisjes geen toegang hebben tot voortgezet onderwijs. Zonder ingrijpen kan dat aantal de komende jaren verdubbelen. Deskundigen pleiten ervoor westerse hulp afhankelijk te maken van verbeteringen in onderwijs en gezondheidszorg. Europese landen richten zich volgens hen echter vooral op het terugsturen van Afghaanse vluchtelingen. Directe samenwerking met de Taliban is bovendien politiek riskant, omdat die de beweging kan legitimeren of geld bij haar kan doen belanden.

Hoewel de bevolking onder de onderdrukking lijdt, is Afghanistan relatief stabieler dan tijdens eerdere decennia van oorlog. Veel inwoners zijn uitgeput en waarderen de functionerende bureaucratie en afgenomen onveiligheid. Die rust helpt ook hulporganisaties om meer gebieden te bereiken, maar verandert niets aan de omvang van de nood. Voor vrouwen betekent stabiliteit volgens deskundigen vooral dat er geen oorlog is, niet dat zij meer vrijheid hebben gekregen.