'Van assisen tot vrijspraak': een blik achter de schermen van justitie met Caroline Van den Berghe en Helen Goedgebeur
In dit artikel:
VRTNWS-justitiejournalisten Caroline Van den Berghe en Helen Goedgebeur beschrijven in hun nieuwe boek Van assisen tot vrijspraak hoe ze vijftien spraakmakende rechtszaken van dichtbij volgden en beleefden. Naast dossiers als het proces rond terreurverdachte Salah Abdeslam en de zaak-Julie Van Espen, passeren ook het grote drugsdossier met Flor Bressers en het verkeersongeval waarbij 14‑jarige Jasper Van Delsen om het leven kwam de revue. De auteurs willen laten zien wat het betekent om als verslaggever “op de eerste rij” te zitten: het confronterende verdriet in de rechtszaal, de druk van media-aandacht en de zorgvuldige afwegingen die daarbij horen.
Als voorproefje neemt Van den Berghe de lezer mee naar het Reuzegom‑proces (zaak‑Sanda Dia), dat in maart 2023 voor het hof van beroep in Antwerpen kwam. Ze schetst de gespannen sfeer rond de zittingen: beklaagden die zich verborgen houden voor camera’s, veel journalisten uit binnen‑ en buitenland, en familieleden die met pijn en woede aanwezig zijn. De beklaagden spraken hun spijt uit maar gaven weinig concrete antwoorden over wie precies welke handelingen verrichtte; elf van de achttien vroeg desondanks volledige vrijspraak, zeven legden gedeeltelijke schuldbekentenissen af. De vader van Sanda Dia verwoordde zijn pijn onder meer met de woorden dat “een vriend je niet in de steek laat”.
Een belangrijk thema in het boek is de rol van de pers: waarom noemen media sommige verdachten wél bij naam en andere niet? Van den Berghe en Goedgebeur leggen uit dat VRT NWS ervoor koos de Reuzegommers niet te identificeren zolang het onderzoek en de bewijsvoering onduidelijk waren. Ze verwijzen naar de richtlijnen van de Raad voor de Journalistiek: bij de keuze om iemand te identificeren weegt een journalist het publieke belang af tegen het recht op privacy. Bij zware, maatschappelijk relevante feiten of wanneer schuld vaststaat of de dader een bekend persoon is, ligt naamgeving meer voor de hand. In dit geval, zo stellen de auteurs, waren de verdachten geen publieke figuren en was niet helder wie welke rol had gespeeld; na de uitspraak besloot het hof dat de dood van Sanda Dia onopzettelijk was en werden werkstraffen opgelegd met het oog op re-integratie — argumenten die ook het terughoudende beleid van VRT NWS onderschrijven.
Van assisen tot vrijspraak verschijnt bij uitgeverij Pelckmans en ligt sinds deze week in de boekhandel.