Vaker zelfgekozen einde door stoppen met eten en drinken: 'Geen druppel meer'

In dit artikel:

Jaarlijks rond de 7.800 Nederlanders kiezen zelf hun levenseinde zonder directe medische hulp; ongeveer 5.800 van hen doen dat door bewust te stoppen met eten en drinken (BSTED). Dat blijkt uit een Erasmus MC-onderzoek dat sterfgevallen tussen 2019 en 2023 analyseerde. Vergelijking met een soortgelijk onderzoek uit 1999–2003 (door Boudewijn Chabot) laat zien dat BSTED is toegenomen van 2,1% naar 3,5% van alle sterfgevallen.

BSTED komt vooral voor bij mensen van 80 jaar en ouder met lichamelijke klachten. Het sterfproces duurt meestal één tot twee weken en kan zwaar zijn, tenzij er goede verzorging en medicatie beschikbaar zijn. Veel betrokkenen hadden eerder om euthanasie gevraagd; bij de meesten was dat verzoek afgewezen en bij ongeveer een derde was die afwijzing een expliciete reden om te stoppen met eten en drinken.

Het onderzoek, mede in opdracht van belangenorganisatie NVVE, leidt tot zorgelijke conclusies voor die organisatie: er bestaat behoefte aan meer mogelijkheden om waardig te sterven, ook voor mensen die niet per se voldoen aan de wettelijke criteria voor euthanasie. NVVE-bestuurder Fransien van ter Beek stelt dat mensen die er goed over nagedacht hebben hulp zouden moeten kunnen krijgen. De artsenfederatie KNMG erkent BSTED als een legitieme manier om regie te voeren over het eigen sterven, en benadrukt dat euthanasie in Nederland streng gereguleerd is en alleen uitgevoerd wordt wanneer aan alle wettelijke voorwaarden is voldaan.

Een persoonlijk voorbeeld illustreert de praktijk: de vader van Lilian Körver verbleef in een hospice en dronk bewust niet meer; Lilian zegt hierover: "Hij leed onder het leven."