Vaker discriminatie bij strafbare feiten, ook aantal meldingen neemt toe

woensdag, 15 april 2026 (16:31) - NOS Nieuws

In dit artikel:

Twee vandaag gepubliceerde onderzoeken laten zien dat discriminatie vorig jaar vaker onderdeel was van andere strafbare feiten en dat meldingen bij officiële loketten zijn toegenomen. Het Openbaar Ministerie rapporteert een stijging van ruim 68% in zaken waarbij discriminerende elementen voorkomen binnen andere delicten — bijvoorbeeld geweldsincidenten waarin discriminerende termen werden geroepen — terwijl het aantal zaken dat uitsluitend om discriminatie draait licht is gedaald.

Een gezamenlijke inventarisatie van de ministeries van Binnenlandse Zaken en Justitie & Veiligheid toont dat meldpunten meer meldingen ontvingen: politie, antidiscriminatievoorzieningen (ADV's), Meld.Online Discriminatie, het College voor de Rechten van de Mens (CvRM), de Nationale Ombudsman en de Kinderombudsman zijn onderzocht. Bij de politie steeg het aantal discriminatiemeldingen met meer dan duizend tot ruim 10.700; bij het CvRM nam het aantal toe tot meer dan 850 (ongeveer 200 meer dan het jaar ervoor). Bij de politie gaat het relatief vaak om discriminatie op grond van herkomst en seksuele geaardheid; ook antisemitische incidenten worden veel gemeld.

Volgens Sjaak van der Linde, voorzitter van Discriminatie.nl, vormt dit slechts "het topje van de ijsberg": online haat en racisme bereiken Nederland via sociale media en zijn deels verbonden aan technologische mechanismen die verspreiding en verdienmodellen ondersteunen. De sterke stijging bij ADV's en Meld.Online blijkt voor een groot deel toe te schrijven aan één hoogprofielincident: een X-bericht van PVV-leider Geert Wilders voorafgaand aan de Kamerverkiezingen, waarin hij twee halve gezichten naast elkaar plaatste. Van de ruim 25.000 meldingen bij ADV's en van de circa 2.700 meldingen bij Meld.Online had meer dan de helft betrekking op dat bericht. Discriminatie.nl deed samen met Meld.Online aangifte tegen Wilders; die zaak heeft nog niets opgeleverd.

Politiek en organisaties reageren voorzichtig en vinden dat normenversterking en een bredere aanpak nodig zijn. Minister Heerma erkent dat er veel te doen is rondom gedragsnormen; volgens betrokkenen moet daarover ook worden samengewerkt met scholen, sportclubs en gemeenten.