UWV zet andere mensen op rekenwerk, want makkelijker wordt het nog niet
In dit artikel:
Het UWV heeft in het jaarverslag 2025 een speciaal team ingesteld dat zich richt op de berekeningen van WIA‑uitkeringen, om te voorkomen dat opnieuw foutieve bedragen worden uitgekeerd. De rekensommen voor het dagloon zijn zo ingewikkeld dat tienduizenden ontvangers jarenlang onjuiste betalingen kregen.
Oorzaken liggen zowel intern als in de regelgeving: tijdens de coronaperiode waren beoordelaars vaak onvoldoende ingewerkt en ontbrak goede IT‑ondersteuning, terwijl de organisatie vooral probeerde wachtrijen weg te werken. De Algemene Rekenkamer concludeerde vorig jaar bovendien dat het ministerie van Sociale Zaken niet genoeg op de kwaliteit van de beoordelingen toezag. Tegelijkertijd is de dagloonsystematiek dermate complex dat ontvangenen zelf nauwelijks kunnen controleren of een bedrag klopt; factoren zoals een persoonlijk keuzebudget beïnvloeden de berekening.
Het UWV dringt al jaren bij politici aan op vereenvoudiging van de regels, maar meerdere kabinetten slaagden daar niet in. Minister Thierry Vijlbrief wijst erop dat de dagloonsystematiek geldt voor alle loongerelateerde uitkeringen, waardoor aanpassing lastig is; het ministerie onderzoekt wel opties die in een wetsvoorstel moeten worden uitgewerkt.
Operationeel pakt het UWV het probleem actief aan: een centraal team werkt de berekeningen opnieuw door en zoekt ontbrekende gegevens op (zoals vakantietoeslag en arbeidsvoorwaardenbedragen), waardoor het aantal fouten aanzienlijk daalt. Daarnaast zijn 350 fte vrijgemaakt om dossiers met hoge foutkans te controleren en te herstellen; naar verwachting zet de organisatie vanaf half 2026 betalingen aan mensen met te lage uitkeringen in gang. Wie te veel heeft ontvangen hoeft niets terug te betalen aan het UWV.
Los van de berekeningsproblemen kampen aanvragers van een WIA‑uitkering met lange wachttijden. Volgens het UWV komt dat vooral door een tekort aan verzekeringsartsen en een toename van het aantal arbeidsongeschikten. Het aantal wachtenden kan volgens prognoses stijgen van 26.700 eind 2025 naar circa 100.000 in 2027. In 2025 zaten 7.900 mensen langer dan een halfjaar in onzekerheid; in enkele regio’s werden wachttijden van vijftien maanden gemeten.
Door overschrijding van wettelijke termijnen betaalt het UWV steeds meer dwangsommen: die kosten bedroegen in 2025 €26,6 miljoen, tegen €18,1 miljoen een jaar eerder. De combinatie van complexe wetgeving, capaciteitsproblemen en ingezette herstelacties bepaalt nu zowel de korte termijnpraktijk als het politieke debat over structurele hervorming van uitkeringsberekeningen.