Ursula von der Leyen zorgt voor rel: EU-kopstuk plaatst Turkije in rijtje met China en Rusland aan vooravond bezoek NAVO-chef Mark Rutte

In dit artikel:

EU-voorzitter Ursula von der Leyen veroorzaakte ophef door Turkije in één adem te noemen met Rusland en China tijdens een toespraak over EU-uitbreiding in Duitsland. Ze waarschuwde dat het Europese continent voltooid moet worden om invloed van externe machten te vermijden, en noemde daarbij ook Turkije, wat in Ankara en binnen het Europees Parlement meteen reacties losmaakte.

Europarlementariër Nacho Sanchez Amor reageerde fel op X en noemde de analyse geopolitiek onjuist en tegenstrijdig met signalen voor nauwere samenwerking op veiligheidsgebied. De uitspraak valt bovendien gevoelig omdat Turkije als NAVO-bondgenoot een centrale rol speelt: president Recep Tayyip Erdoğan organiseert in juli de NAVO-top in Ankara, en de Nederlandse premier Mark Rutte reisde vlak daarna naar Turkije voor een tweedaags voorbereidend bezoek.

De Europese Commissie probeerde de diplomatieke schade te beperken. Tegen het Turkse persbureau Anadolu zei een woordvoerder dat Turkije een belangrijke partner is en dat von der Leyens opmerking bedoeld was om de geopolitieke invloed van Turkije op de Westelijke Balkan aan te geven, niet als directe vergelijking met andere landen. Die invloed is volgens het artikel zichtbaar in bijvoorbeeld Tirana, waar Turkije een grote moskee financiert.

Voor von der Leyen zelf komt dit moment lastig uit: ze reist kort daarna naar Cyprus voor een EU-top, terwijl het noordoosten van het eiland al decennialang door Turkije bezet is en Nicosia nog steeds door een VN-bufferzone is gesplitst. De spanningen tussen Turkije, Griekenland en Cyprus bemoeilijken daarmee de samenwerking tussen EU en NAVO, waardoor afstemming tussen leiders als von der Leyen en Rutte extra belangrijk is.