Update Nationaal Dashboard Biodiversiteit: €11 miljard aan schadelijke subsidies zet natuurherstel onder grote druk

In dit artikel:

Nederland geeft jaarlijks ruim 11 miljard euro uit aan subsidies en fiscale regelingen die de biodiversiteit schaden. Dat blijkt uit de update van het Nationaal Dashboard Biodiversiteit, die op 29 oktober 2026 tijdens de VN-biodiversiteitstop is gepubliceerd. Slechts 3,9 miljard euro gaat naar regelingen die natuurbeheer en natuurherstel ondersteunen. Volgens onderzoekers van Wageningen University & Research, CE Delft en Naturalis Biodiversity Center moet het subsidiebeleid daarom worden aangepast, zodat publieke middelen natuurherstel bevorderen in plaats van schadelijke activiteiten in stand houden.

Nederland ligt bovendien niet op koers om de biodiversiteitsdoelen voor 2030 te halen. Geen van de veertien doelen op het dashboard staat op groen; voor acht doelen zijn nieuwe gegevens toegevoegd. Zo verbetert de fysisch-chemische kwaliteit van het oppervlaktewater, maar verkeert ongeveer de helft van de wateren nog niet in goede toestand. Ook de biologische waterkwaliteit blijft achter. Buiten beschermde natuurgebieden is de situatie eveneens zorgelijk: slechts 9 procent van het agrarische gebied en 10 procent van het bebouwde gebied voldoet aan de basiskwaliteit voor natuur.

Er zijn ook enkele positieve ontwikkelingen. De stikstofuitstoot daalt licht; voor stikstofoxiden ligt Nederland op schema, maar de ammoniakuitstoot uit de landbouw moet sterker afnemen. Daarnaast is de Nederlandse landvoetafdruk, de impact van consumptie op landgebruik in binnen- en buitenland, voor het eerst in jaren iets kleiner. Daardoor verschoof het doel voor duurzamere consumptie en productie van rood naar oranje.

Minister Jaimi van Essen heeft extra maatregelen aangekondigd voor doelen waarop Nederland achterblijft. Het onafhankelijke dashboard is ontwikkeld door Naturalis, IUCN NL, Sovon en SoortenNL en is te bekijken via Dashboardbiodiversiteit.nl.