Unieke 'burgeroorlog' tussen chimpansees die lang vreedzaam samenleefden

In dit artikel:

In het Ngogo-gebied in Oeganda is een eens hechte chimpanseegemeenschap van ongeveer 200 dieren sinds 2015 permanent in tweeën gespleten, ontdekten onderzoekers die de groep al sinds 1996 volgen. De Ngogo-groep is uitzonderlijk groot — de meeste chimpanseebendes tellen 15 tot 100 leden — en vroeger fungeerden mobiele individuen als een sociaal smeermiddel tussen kleinere ondergroepen. Toen die verbindende contacten verwaterden, viel de sociale structuur uiteen.

Leden van de westelijke fractie doodden minstens zeven volwassen mannelijke chimpansees uit de centrale groep; veertien anderen worden vermist en worden vermoed ook omgekomen te zijn. Volgens onderzoeksleider Aaron Sandel komt zo’n permanente scheuring zeer zelden voor (geschat op ongeveer eens in de 500 jaar). Verstoring door het grote groepsformaat, het wegvallen van invloedrijke oudere dieren en een ziekte-uitbraak in 2017 waarbij 25 dieren stierven, lijken samen de spanningen te hebben aangewakkerd.

De casus doet denken aan een beroemde scheuring die Jane Goodall bijna vijftig jaar geleden beschreef en werpt licht op menselijke conflicten: naast ideologieën kunnen ook verstoorde sociale netwerken en gebrekkig contact tussen groepen tot geweld leiden. Tegelijkertijd leidt krimpend leefgebied ertoe dat chimpansees in Oeganda steeds vaker in conflict komen met mensen.