UMCG start grote studie naar behandelvaccin tegen voorstadium baarmoederhalskanker

In dit artikel:

Het UMCG start dit jaar een grootschalig onderzoek naar een therapeutisch vaccin dat moet voorkomen dat een voorstadium van baarmoederhalskanker terugkeert. Het onderzoek, geleid door gynaecologisch oncoloog en immunoloog Hans Nijman, krijgt ruim 6 miljoen euro van KWF en richt zich specifiek op HPV‑type 16, de belangrijkste veroorzaker van cervixkanker.

In Nederland ondergaan jaarlijks ongeveer 5.000–7.000 vrouwen een operatie om afwijkend weefsel (CIN) te verwijderen; bij circa 10% keert de afwijking terug en blijft er kans op ontwikkeling van kanker. In de studie nemen 948 vrouwen deel: na hun operatie krijgen zij een vaccinatie, waarbij de proefopzet dubbelblind is — de helft ontvangt het actieve vaccin, de andere helft een placebo — en de deelnemers twee jaar worden gevolgd, de periode waarin recidieven meestal optreden.

Eerdere kleinschalige studies toonden al effectiviteit en minimale bijwerkingen (pijn op de prikplaats of kortdurende griepachtige verschijnselen). Nijman verwacht dat het vaccin het risico op terugkeer minstens kan halveren, mogelijk nog sterker. Belangrijk is dat dit vaccin bedoeld is als aanvullende behandeling na verwijdering van afwijkend weefsel en geen vervanging vormt voor het preventieve HPV‑vaccin dat jongeren krijgen. Als de proef succesvol is, kan deze aanpak later mogelijk ook bij andere HPV‑gerelateerde tumoren worden toegepast.