UMCG: kankerpatiënt die fitter operatie in gaat, is eerder thuis. 'Zelf invloed op betere uitkomst'

In dit artikel:

Patiënten met dikkedarm- en endeldarmkanker die vier weken voorafgaand aan hun operatie deelnamen aan een gestructureerd prehabilitatieprogramma herstelden sneller en ondervonden minder complicaties, zo blijkt uit onderzoek van het UMCG en het Máxima Medisch Centrum dat deze week in JAMA Surgery is gepubliceerd. In de studie werden 1.192 prehabilitatiepatiënten vergeleken met evenveel patiënten zonder voorbereiding; wie trainde lag gemiddeld bijna twee dagen korter in het ziekenhuis en kreeg 20% minder complicaties. Ook waren er minder IC-opnames nodig wanneer er toch problemen ontstonden.

Het landelijk uitgevoerde programma, toegepast in achttien ziekenhuizen, omvatte drie trainingssessies per week, extra eiwitten en vitamines, mentale weerbaarheidstraining en leefstijlaanpassingen zoals stoppen met roken. Alle deelnemende centra volgden hetzelfde protocol, waardoor onderzoekers de effecten van het standaardaanbod konden beoordelen. Dit is tot nu toe het grootste prehabilitatieonderzoek op basis van dagelijkse praktijkgegevens.

Het UMCG heeft sinds 2019 al een speciale prehabilitatiepoli voor lever-, galweg- en alvleesklieroperaties, waar patiënten op acht risicofactoren worden gescreend (onder meer conditie, voeding en bloedarmoede). Twee derde scoort op één of meer punten onvoldoende en krijgt een persoonlijk trainingsschema. Projectleider en chirurg Joost Klaase benadrukt dat de wachttijd tot een operatie benut kan worden voor voorbereiding: "Wat de patiënt ziet als wachttijd is eigenlijk voorbereidingstijd om te werken aan je conditie", aldus Klaase.

Klaase leidt ook een landelijk onderzoek naar prehabilitatie bij alvleesklieroperaties en streeft ernaar het programma overal in Nederland beschikbaar en vergoed te krijgen. Omdat complicaties duur zijn, verwachten onderzoekers dat de investering in prehabilitatie zich snel terugbetaalt en zowel patiënten als de zorg bezoekt.