Uitstel ligt op de loer voor kabinetsplan om te korten op uitkeringen
In dit artikel:
Het kabinet-Jetten, een minderheidskabinet met 66 zetels in de Tweede Kamer (22 in de Eerste), worstelt met interne en externe spanningen rond miljardenbezuinigingen op de sociale zekerheid. Centraal staat minister Karien Vijlbrief (Sociale Zaken) die een pakket van ongeveer 6,5 miljard euro moet zien te laten passeren: onder meer een lagere uitkering voor volledig arbeidsongeschikten en het terugschroeven van de maximale duur van een WW‑uitkering van twee naar één jaar. Tot nu toe boekt hij weinig voortgang; de voorstelronde liep deze week vast en vakbonden blijven vasthouden aan actie — een geplande ov‑staking aan het eind van juni gaat door.
De discussie verslechterde zichtbaar tussen voormalig GL‑PvdA (nu PRO) en de VVD. VVD‑woordvoerders en minister Heinen (Financiën) benadrukten dat de opgave van 6,5 miljard onverminderd geldt, terwijl PRO de verwijdering van de bezuiniging op de AOW (2,8 miljard) als onvoldoende alternatief ervaart. Dat leidde tot scherpe uitwisselingen in de Kamer en een verdere verslechtering van de verhoudingen tussen partijen.
Tegelijkertijd illustreert een recent achterkamerdossier hoe complex onderhandelen is voor een minderheidskabinet: om 380 miljoen euro extra ontwikkelingshulp door te krijgen, sloot het kabinet een ‘deal binnen een deal’ waarbij D66 moest afzien van verzet tegen een wetsvoorstel dat het verheerlijken van terrorisme strafbaar maakt — een handigheidje die oppositiepartijen aantrok en toont hoe verleidelijk het is voor die partijen om incidenteel met het kabinet samen te werken, ondanks inhoudelijke tegenstellingen.
Politiek liggen er alternatieven: het kabinet zou steun kunnen zoeken bij rechter‑ of christelijk‑rechtse partijen zoals JA21, SGP, CU en BBB om bezuinigingen door het parlement te krijgen. Maar er is weinig begrip voor waarom het kabinet juist blijft mikken op een sociaal akkoord met vakbonden; er ontbreekt ook een helder onderhandelplan. Drie maanden na aantreden is er geen toenadering tussen regering en sociale partners, wat vragen oproept of het kabinet de grote bezuinigingen mogelijk bewust uitstelt — zeker omdat veel ingrepen pas vanaf 2029 echt doorwerken. Uitstel kan de indruk van gebrek aan daadkracht versterken, al hopen sommigen dat de situatie na de Eerste Kamerverkiezingen volgend jaar eenvoudiger wordt.