Uitspraken politici vergroten discriminatie online en maken zulke taal 'normaal'

In dit artikel:

Onderzoek van de Universiteit van Amsterdam, aangehaald door de Staatscommissie tegen Discriminatie en Racisme, toont dat taal over bevolkingsgroepen in politiek, kranten en YouTube-reacties elkaar versterkt. De onderzoekers analyseerden miljoenen teksten — Kamerdebatten (speeches en interrupties), artikelen uit landelijke kranten en reacties onder video’s van De Telegraaf, NOS, NOS Jeugdjournaal en NU.nl — uit de periode 2014–2024 op frequentie, emotionele lading en discriminerende inhoud.

De belangrijkste uitkomst: uitspraken van Tweede Kamerleden hebben sterke navolging op sociale media; wanneer politici vaker of negatiever over groepen spreken, verschijnen vergelijkbare patronen daarna in YouTube-reacties. Kranten tonen die ontwikkeling ook, maar in mindere mate. De omgekeerde invloed — van online reacties terug naar Kameruitingen — bestaat wel, maar is duidelijk zwakker. Volgens de commissie kan deze wederzijdse beïnvloeding leiden tot een neerwaartse spiraal waarbij discriminerende taal steeds normaler wordt.

De commissie legt de verantwoordelijkheid bij politici, journalisten, platforms en gebruikers: platforms moeten modereren en de wet naleven, politici moeten rekening houden met de maatschappelijke impact van hun woorden, en kranten moeten kritisch context bieden. Commissievoorzitter Joyce Sylvester benadrukt het belang van voortdurende bewustwording om respect voor diversiteit te bewaren en discriminatie tegen te gaan.