Uitslag Gorinchem vastgesteld, twijfel over herstemming blijft
In dit artikel:
Het centraal stembureau van Gorinchem, voorgezeten door burgemeester Reinie Melissant, heeft de gemeentelijke verkiezingsuitslag officieel vastgesteld ondanks meldingen dat er mogelijk stemmen zijn geronseld. Dat betekent niet dat een herstemming is uitgesloten: de definitieve beslissing ligt bij de zittende gemeenteraad, die vanavond wordt geïnformeerd en uiterlijk dinsdag moet besluiten omdat de nieuwe raadsleden op 1 april geïnstalleerd worden.
De politie en het Openbaar Ministerie onderzoeken de vermoedens van stemronselen; het OM verwacht niet vóór volgende week met nieuwe informatie te komen. Omdat de wet gemeenten verplicht de uitslag uiterlijk vandaag vast te leggen, kon het stembureau het besluit niet uitstellen. De Kiesraad adviseert de gemeente, maar heeft geen bevoegdheid om de geldigheid van de verkiezing zelf vast te stellen.
Raadsleden worstelen met een lastig dilemma: een herstemming is een ingrijpend en zeldzaam middel en kan achteraf onterecht blijken als het politieonderzoek niets oplevert. Fractievoorzitters van Stadsbelang (Johan Klein) en GroenLinks/PvdA (Paulien de Groot) geven aan meer duidelijkheid te willen over de omvang van de mogelijke fraude voordat zij een dergelijk besluit nemen. Een volledige nieuwe verkiezing wordt als laatste optie gezien; er wordt ook serieus gekeken naar een gedeeltelijke herstemming, alleen bij de stembureaus waar concrete signalen zijn, bijvoorbeeld in de wijk Haarwijk waar het aantal volmachten bij drie stembureaus opvallend hoog was.
Winnaar Democraten Gorinchem (zeven zetels) noemt de situatie complex; fractievoorzitter Pierre Schefferlie zegt dat zijn partij geen aanwijzingen heeft dat regels zijn overtreden, maar wordt op social media geconfronteerd met aantijgingen. Het bewijzen van ronselen is juridisch lastig, maar de wet is in januari verscherpt: het is niet langer nodig dat ronselen 'stelselmatig' gebeurt; het ronselen van één stem kan nu al leiden tot vervolging en de straffen zijn verhoogd.
Herstemmingen zijn uitzonderlijk en komen zelden voor; bekende Nederlandse voorbeelden dateren van decennia geleden (zoals Womerland 1990 en Vlieland 1986). De eerstvolgende formele raadsvergadering in Gorinchem is maandag; mogelijk neemt de oude raad daar het besluit over wel of niet opnieuw laten stemmen.