Uitgezette inwoners Britse 'kolonie' eisen terugkeer: 'Het is ons recht'
In dit artikel:
Vier Chagoseilanders zijn deze week na een vijfdaagse overtocht aangekomen op Île du Coin in de Indische Oceaan — een symbolische en gedurfde poging om definitief terug te keren naar de archipel die vaak als de "laatste Britse kolonie" wordt bestempeld. De groep wordt geleid door Misley Mandarin, die publiekelijk stelt dat hij zijn recht op terugkeer wil opeisen; zijn 74‑jarige vader Michel, op 14‑jarige leeftijd weggevoerd, maakte de reis mee. Mandarin wil een permanente nederzetting vestigen en pleit ervoor dat de circa 322 nog in leven zijnde op Île du Coin geboren eilanders "thuis komen voordat ze sterven".
De Chagosarchipel, ruim zestig eilanden midden in de Indische Oceaan, werd in 1968 losgekoppeld van Mauritius toen dat land onafhankelijk werd. Groot-Brittannië hield de eilanden en gaf Diego Garcia aan de Britten en Amerikanen als strategische militaire basis; daar verblijven nu ongeveer 2.500 militairen. Om die basis mogelijk te maken werden rond de 2.000 oorspronkelijke bewoners in de jaren ’60 en ’70 gedwongen naar Mauritius of het Verenigd Koninkrijk te verhuizen, wat bij velen nog steeds diepe pijn en sociaal isolement heeft veroorzaakt.
Juridisch en politiek staat de terugkeer van inwoners onder druk: de eilanden zijn voor burgers verboden terrein (overtreders riskeren tot drie jaar cel) en het Verenigd Koninkrijk en Mauritius sloten recent (na onderhandelingen in 2022–2025) een akkoord waarbij het VK de archipel aan Mauritius overdraagt maar de basis op Diego Garcia voor 99 jaar kan blijven gebruiken. Chagoseilanders werden volgens critici niet bij die besprekingen betrokken; de community is verdeeld en veel eilanders wantrouwen Mauritius’ rol. Mauritius noemt de landing een publiciteitsstunt en benadrukt dat het gezag zal gelden zodra een overeenkomst geratificeerd is.
De actie van Mandarin roept opnieuw aandacht voor een langdurige onrechtvaardigheid en zet vraagtekens bij wie mag beslissen over het lot van een verdrongen bevolking.