Uiteindelijk leiden ook de stikstofmaatregelen van kabinet-Jetten tot minder beesten en minder boeren

In dit artikel:

Het kabinet-Jetten presenteerde op 2 juli 2026 nieuwe stikstofplannen die Nederland weer ruimte moeten geven voor natuurherstel, woningbouw en infrastructuur. Minister Jaimi Van Essen (D66) zette in een Kamerbrief en persconferentie een pakket uiteen met bijna 20 miljard euro aan budget, gericht op een halvering van de stikstofuitstoot in landbouw en verkeer tegen 2035. De aanpak leunt op adviezen van onder meer de commissie-Remkes en Wageningse wetenschappers.

De kern van de plannen is “keuzevrijheid” voor boeren: zij kunnen investeren in staltechnologie, minder intensief gaan boeren, verplaatsen of stoppen. Toch vallen vooral rundveehouders buitenproportioneel onder de maatregelen. Zij hebben sinds 2019 slechts 18 procent reductie geboekt, veel minder dan kippen- en varkenshouders, die vaker meededen aan vrijwillige uitkoopregelingen. Ook de geplande bufferzones van 500 en 1000 meter rond Natura 2000-gebieden treffen de melkveehouderij hard, omdat juist daar veel uitstoot vandaan komt.

Het kabinet wil dwang zoveel mogelijk vermijden en spreekt niet meer over het halveren van de veestapel. Maar volgens de analyse van de krant is die vrijwilligheid deels schijn: voor boeren met veel dieren vlak bij natuurgebieden betekent de nieuwe normering vaak alsnog een forse inkrimping of het einde van hun bedrijf. De vraag is daarom of vooral de koeienboeren deze keer wel mee zullen doen.