Uitbreiding Nederlandse gaswinning: 'Regio's die produceren, krijgen geld'

In dit artikel:

Nederland kiest voor nieuwe gaswinning op land waarbij omliggende regio’s een deel van de opbrengst krijgen. De maatregel, aangekondigd door het kabinet en uit te voeren door gasproducenten samen met gemeenten en provincies, moet de lokale acceptatie verbeteren en regio’s direct laten profiteren van activiteiten in hun omgeving.

Wat verandert: er komen onshore-gaswinningprojecten bij waarvoor een winstdelingsregeling geldt; een deel van de inkomsten vloeit naar de betrokken gemeenten en provincies. Doel is tweeledig: de binnenlandse leveringszekerheid versterken en de maatschappelijke weerstand tegen nieuwe winning verminderen door economische voordelen lokaal te beleggen.

Gevolgen voor de energietransitie en leveringszekerheid: op korte termijn kan extra binnenlands gas de afhankelijkheid van buitenlandse invoer verlagen en de stabiliteit van de gasvoorziening vergroten. Tegelijk kan uitbreiding van fossiele winning politieke en praktische spanningen oproepen met klimaat- en duurzaamheidsdoelen: zolang gas wordt opgepompt, bestaat het risico dat investeringen en beleidsprioriteiten naar verlenging van fossiele afhankelijkheid verschuiven. Positief is dat de winstdeling middelen kan opleveren die bestemd worden voor lokale klimaatmaatregelen, energiebesparing of versnelling van hernieuwbare projecten — mits die besteding expliciet wordt vastgelegd.

Belangrijke aandachtspunten: transparantie over de verdeling van opbrengsten, strenge milieu- en veiligheidsvoorwaarden (onder meer seismisch toezicht gezien het verleden in Groningen), duidelijke voorwaarden dat inkomsten ook bijdragen aan de energietransitie, en een afwegingskader dat kortetermijnleveringszekerheid niet laat prevaleren boven klimaatdoelen op lange termijn.