Uitbraak meningitis onder Britse jongeren: kan dit ook in Nederland gebeuren?
In dit artikel:
Verkoudheidsklachten, malaise en griepachtige symptomen kunnen ook wijzen op een meningokokkeninfectie. De bacterie leeft vaak zonder klachten in neus of keel, maar als ze in de bloedbaan of het zenuwstelsel doordringt, kan dat leiden tot hersenvliesontsteking of bloedvergiftiging. Neuroloog Diederik van de Beek benadrukt dat niet precies duidelijk is hoe die overgang plaatsvindt; zowel eigenschappen van de bacterie als van de gastheer spelen een rol.
De ziekte kan alle leeftijden treffen, maar blijkt vooral gevaarlijk voor jonge kinderen, tieners en jongvolwassenen tot ongeveer 25 jaar. Ongeveer 10 procent van de patiënten overlijdt aan een meningokokkeninfectie en rond de helft van de overlevenden houdt blijvende klachten waardoor het dagelijks leven verandert.
Er is momenteel een uitbraak in het Verenigd Koninkrijk: onder anderen een middelbare scholier en een 21‑jarige student overleden en meerdere mensen liggen in het ziekenhuis. Veel van de getroffen jongeren bezochten enkele weken geleden een nachtclub in Canterbury; die locatie wordt onderzocht als mogelijke bron. Zulke uitbraken zijn zeldzaam, maar eerder in Nederland voorgekomen (2017).
In Nederland circuleren de typen A, B, C, W en Y. Het Rijksvaccinatieprogramma beschermt tegen alle genoemde typen behalve B; daardoor komen ziektegevallen door die varianten nog maar weinig voor. Type B is het meest voorkomende in Nederland en laat een stijging zien ten opzichte van recentere jaren, maar het aantal ligt nog ver onder de piek in de jaren negentig (bijvoorbeeld 121 gevallen in 2024 versus gemiddeld ~480 destijds). Overdracht gebeurt via druppeltjes bij hoesten, niezen, zoenen of luid praten — vergelijkbaar met coronaspreiding, maar veel minder besmettelijk.
De Gezondheidsraad evalueert periodiek of vaccinatie tegen type B in het rijksprogramma moet worden opgenomen; in 2022 was het advies om dit niet te doen, en een nieuw advies wordt in mei verwacht. Na een uitbraak worden vaak medicijnen als profylaxe aan nauwe contacten gegeven. Wie ernstige symptomen krijgt (hoge koorts, snel achteruitgaan, huidvlekjes, stijve nek of verwardheid) moet direct medische hulp zoeken.