Ugandezen hebben al veertig jaar dezelfde president: 'Het is genoeg geweest'
In dit artikel:
In Uganda vinden vandaag verkiezingen plaats waarvan veel kiezers zeggen dat de uitkomst allang vaststaat. Zittend president Yoweri Museveni (81) stelt zich kandidaat voor een zevende termijn na ruim veertig jaar aan de macht. Tegelijk groeit er vooral onder jongeren verzet: driekwart van de bevolking is jonger dan 30 jaar en ruim 40 procent van hen is werkloos, wat het draagvlak voor verandering voedt.
In de hoofdstad Kampala heerst wantrouwen bij stembureaus: vingerafdrukscanners werken niet, rijen lopen weg en er is zorg dat stemmen laat worden geteld — wat volgens bewoners fraude makkelijker maakt. Mensen spreken van een schijnvertoning voor buitenlandse ogen; velen geloven dat de machtswisseling niet echt mogelijk is zolang tegenstanders worden opgepakt of geïntimideerd.
De belangrijkste uitdager is Bobi Wine, een 43-jarige voormalige popster die opgroeide in een achterstandswijk en bekendstaat als spreekbuis van teleurgestelde jongeren. Tijdens zijn campagne in Kampala reed hij met kogelwerend vest en helm op de open dak van een auto uit angst voor aanvallen; zijn optredens trekken massaal jonge aanhangers, maar worden geregeld hardhandig uiteengeslagen door de oproerpolitie met wapenstokken en traangas. Ook oppositieleider Kizza Besigye werd eind 2024 gevangengezet uit vrees dat hij en Wine samen te veel tegenstand zouden vormen.
De sfeer is gespannen en angstig: agenten houden de stembureaus nauwlettend in de gaten en meerdere activisten zijn ondergedoken na waarschuwingen voor arrestatie. Mensenrechtenactivist Agather Atuhaire zegt dat kritische stemmen opgesloten worden om fraude en geweld te maskeren, maar benadrukt dat de verkiezingen desondanks belangrijk zijn om internationale aandacht te krijgen. Sinds dinsdag is bovendien het internet geblokkeerd, waardoor jongeren weinig toegang hebben tot WhatsApp, TikTok en Twitter en het moeilijker wordt om protesten te organiseren.
Er is ook vrees voor opnieuw geweld: bij een vorige golf van protesten vielen tientallen doden (54 volgens het artikel). Daarnaast waart de zorg rond de opvolging: de zoon van Museveni is inmiddels legerchef, wat het risico op een verscherping van autoritair machtsbehoud vergroot. Sommige activisten roepen westerse landen op terughoudend te zijn in samenwerkingen met Uganda — voorbeeld: kritiek op overleg over een Nederlands ‘terugkeerhub’ — omdat geld en politiek draagvlak het regime kunnen versterken.