Typisch Nederlandse ongastvrijheid naast een molentje en een poffertjeskraam

In dit artikel:

In het Nederlands Openluchtmuseum in Arnhem is de Molukse barak vernieuwd en gepresenteerd tijdens een korte, verzorgde persbijeenkomst. Het museum probeert hiermee een belast deel van de naoorlogse Nederlandse geschiedenis zichtbaar te maken: in 1951 werden ruim 12.900 Molukse mensen naar Nederland gebracht en in barakken uiteen over het land gehuisvest, in de hoop op spoedige terugkeer die uitbleef. Veel van die fysieke woonoorden en de bijbehorende menselijke verhalen werden eerder onvolledig of verkeerd weergegeven.

De oude barak in het museum werd door nazaten als onrealistisch en te rommelig ervaren: ruimtes waren niet nauwkeurig ingericht, er ontbraken persoonlijke foto’s en de beleving was te veel tekstgedreven. Voor de herinrichting heeft het museum een kleinschalig participatietraject gehouden; nazaten namen deel aan maaltijden, werkvormen en overleg. Uiteindelijk deden zeven mensen mee, van wie er drie bij de presentatie aanwezig waren. Dankzij aangeleverde foto’s en verhalen – onder meer van nazaat Djino Louhatapessy – is de nieuwe opstelling veel persoonlijker en historisch beter onderbouwd: er zijn filmmateriaal, familieverhalen en een nauwkeurig ingericht woongedeelte gebaseerd op oude beelden.

De column wijst op hoe museale aandacht kan bijdragen aan herstel van vertrouwen en erkenning van pijnlijke herinneringen: veel tweede-generatie Molukkers zwegen jarenlang om hun ouders niet te belasten. Het Openluchtmuseum plaatst deze barak naast andere typisch Nederlandse scenes en blijft daarmee keuzes maken over wat het nationale verhaal toont. De schrijfster suggereert met enige ironie dat het museum zo stapje voor stapje ook andere, gevoelige elementen van migratie en opvang zou kunnen tonen — bijvoorbeeld een azc naast een eventuele moskee.