Tymo Muus (36) uit Wilhelminaoord legt in levenswerk verborgen wereld van 1694 microvlinders vast: 'Mensen zijn verbaasd over de hoeveelheid soorten in Nederland'
In dit artikel:
In Wilhelminaoord trok jarenlang een felle bouwlamp in een achtertuin de aandacht van voorbijgangers; voor Tymo Muus (36) was die lamp onderdeel van jarenlang veldwerk dat nu resulteert in een monumentaal naslagwerk. Muus, biologiedocent en macrofotograaf, publiceerde onlangs het tweedelige Handboek Motten – Alle microvlinders van Nederland en België. Het boek behandelt 1.694 soorten; van ruim 1.100 maakte hij zelf de foto’s.
Muus bestudeert nachtvlinders, in het bijzonder microvlinders, al meer dan twintig jaar. Het intensieve samenbrengen van gegevens en fotografische documentatie nam circa 13–14 jaar in beslag. Een groot deel van zijn waarnemingen deed hij letterlijk in eigen tuin: door minder te maaien en meer wilde planten toe te laten heeft hij zijn tuin omgevormd tot een gecontroleerd proefgebied waar veel uiteenlopende soorten opdoken. Ook de lampen die hij ’s nachts aanzet om nachtvlinders te lokken zijn onderdeel van zijn werkwijze en verklaren de opvallende lichtbron die buurtbewoners soms zagen.
Het boek bevat niet alleen foto’s en beschrijvingen, maar ook verspreidingsgegevens. Tijdens zijn inventarisaties kwam Muus tot verrassende vondsten: twee soorten voor het eerst in Drenthe (onder meer het zilveroogje en de eikelspaandermot) en negen soorten die nog niet eerder in Nederland waren gemeld. Eén soort werd herontdekt in het Bargerveen bij Emmen. De vlinder op de boekomslag is een parelmotsoort die Muus nieuw voor Nederland vond; vanwege zijn opvallende kleuren koos hij die als uithangbord.
Muus wil met het handboek vooral bewustzijn vergroten: microvlinders vervullen ecologische rollen bij bestuiving, onkruidbeheer en vormen voedsel voor andere dieren, maar blijven vaak onopgemerkt. Zijn werk wordt inmiddels geraadpleegd door terreinbeheerders, hoveniers, boswachters en ecologen. Hij illustreert ook hoe exoten hun weg vinden naar Nederland: zo liet hij in 2007 de komst van de buxusmot zien, en recent kreeg een uit Nieuw‑Zeeland afkomstige vareneter de ludieke Nederlandse naam “Varen Hobbit”.
Muus heeft geen direct vervolgboek gepland, maar blijft actief met lezingen, excursies en lokale vergroening in Wilhelminaoord en Frederiksoord, onder meer in samenwerking met Landschapsbeheer Drenthe. Het Handboek Motten verscheen bij KNNV Uitgeverij.