Tweede Kamerlid Peter van Duijvenvoorde (FvD): De onthoofde godin - Nolans The Odyssey als existentialistische film

In dit artikel:

In dit ingezonden stuk bespreekt Peter van Duijvenvoorde Christopher Nolans The Odyssey als meer dan een politieke of ‘woke’ film: volgens hem draait de film vooral om schuld, vrijheid en verantwoordelijkheid. Hij leest Odysseus door de lens van de filosoof Kierkegaard, die het individu plaatst tegenover de algemene orde. Odysseus begint als plichtsgetrouwe koning en held, maar tijdens zijn zwerftocht na de val van Troje groeit het besef dat hij zelf mede de orde heeft vernietigd. De schrijver gebruikt episodes als de sirenen, Circe, Kalypso en vooral de biecht aan Penelope om te laten zien hoe Odysseus zich losmaakt van heldendom en uitkomt bij een modern zelfbeeld: een mens die zijn schuld moet erkennen om opnieuw in relatie tot de wereld te kunnen staan. De kern van de film is volgens hem dan ook niet oorlogskritiek, maar de vraag hoe iemand vrij kan worden door verantwoordelijkheid te aanvaarden. Uiteindelijk wordt Odysseus pas echt een individu wanneer hij zijn schuld onder ogen ziet — al betekent dat ook dat hij nooit meer volledig naar huis kan terugkeren.