Tweede Kamer eist ingrijpen kabinet bij omstreden test brandweerlieden

In dit artikel:

Brandweerlieden in Nederland zijn boos en bezorgd over het Periodiek Preventief Medisch Onderzoek (PPMO), de keuring voor fysieke en mentale belastbaarheid die sinds 2011 wordt toegepast. Volgens onderzoek van het NIPV stapten tussen 2019 en 2021 jaarlijks ongeveer 6% van de vrijwilligers op — bij een totaal van 19.900 vrijwilligers circa 1.200 per jaar — en één op de vijf vertrekkende vrijwilligers noemt het PPMO als reden. Die uitstroom valt extra zwaar nu er landelijk al een tekort aan brandweerlieden is.

Critici stellen dat het PPMO mensen onterecht afkeurt op basis van fysieke kenmerken in plaats van medische ongeschiktheid: voorbeelden zijn lange mannen die zouden stranden in een nauwe tunnelopdracht en vrouwen die zouden zakken voor een specifieke baltest. In het voorjaar van 2024 leidde dergelijke afkeuring in veiligheidsregio Drenthe tot acute krapte; de regio-directeur besloot uit dienst gezette mensen voorlopig aan te houden.

Een door Ter Morsche Training & Advies uitgevoerd onderzoek naar de totstandkoming en uitvoering van het PPMO concludeert dat de keuring diverse tekortkomingen kent. Naast de ongerechtvaardigde afwijzingen zijn de tests zelf zo belastend dat ze soms tot schade leidden: in acht gevallen trad hartfalen op tijdens of na de keuring, waarvan vier situaties reanimatie vereisten. Ook ontbreken eenduidige richtlijnen, waardoor dezelfde medische situatie in de ene regio kan leiden tot goedkeuring en in een andere tot afkeuring.

Tweede Kamerleden van meerdere partijen reageren geschokt en eisen opheldering en snelle actie van het kabinet en minister Van Weel. Er is brede steun voor herziening of afschaffing van onderdelen van het PPMO die onveiligheid veroorzaken of geschikte kandidaten wegfilteren. Het debat spitst zich toe op de vraag hoe een keuringssysteem kan blijven bestaan dat enerzijds waarborgt dat brandweerlieden inzetbaar en veilig zijn, en anderzijds niet onnodig mensen verjaagt of gezondheidsrisico’s met zich meebrengt.