Tweede Kamer dicht, Eerste Kamer zwicht

In dit artikel:

De Eerste Kamer vervalt steeds vaker in politiek gedrag dat eigenlijk bij de Tweede Kamer hoort. Dat bleek deze week rond een debat dat over het rapport van de taskforce antisemitisme zou gaan: het debat was aanvankelijk vorige week gepland maar ging niet door omdat vakbonden ongeveer 3.000 rijksambtenaren — inclusief medewerkers van de Tweede Kamer — een dag lieten staken uit protest tegen de bevriezing van hun salarissen (de nullijn uit het vorige kabinet). De staking had uiteindelijk beperkte praktishe impact: de Eerste Kamer vergaderde wel, beveiligers hielden het gebouw open en het grootste deel van het Kamerpersoneel werkte door. De bonden konden desalniettemin melden dat ze de Kamer een dag “platgelegd” hadden; overleg tussen overheid en bonden is weer hervat.

Formeel is de Eerste Kamer een “kamer van bezinning” die wetsvoorstellen toetst op kwaliteit, rechtmatigheid en uitvoerbaarheid, los van de politieke waan van de dag. Toch heeft de Senaat de laatste tijd moties en standpunten ingenomen over onder meer AOW-aanpassingen en het eigen risico in de zorg — nog voordat concrete wetsvoorstellen er waren — en liet ze hardere taal zien tijdens asieldebatten. Dat gedrag wordt mede verklaard door het aantal senatoren met een verleden in de Tweede Kamer en door de aanwezigheid van populistische fracties zoals BBB en PVV. Die ontwikkeling bedreigt het onderscheid tussen wetgevende rollen en kan checks-and-balances verzwakken. Voorzitter Mei Li Vos, ook een oud-Tweede Kamerlid, lijkt een lastige positie te hebben om collega’s tot terughoudendheid te manen.

De Tweede Kamer debatteert deze week verder over antisemitisme (dinsdag), hoge energieprijzen (woensdag) en de voorjaarsnota en loonkloof (donderdag).