Tweede apologiecongres in Utrecht: „Jezus een legende? Die optie is niet overtuigend"

In dit artikel:

In Utrecht vond zaterdag het tweede Apologiecongres plaats, georganiseerd door Share apologetics, een onderdeel van Share Foundation. Tijdens de bijeenkomst spraken wetenschappers en predikanten over de verdediging van het christelijk geloof. De organisatoren benadrukten dat christenen elkaar niet publiekelijk moeten afvallen, omdat dit de geloofwaardigheid van hun gezamenlijke getuigenis schaadt.

Filosoof dr. Rutten van de Vrije Universiteit Amsterdam stelde dat modern historisch onderzoek redenen geeft om het leven en de opstanding van Jezus serieus als historische gebeurtenissen te beschouwen. Volgens hem wijzen onder meer de begrafenis door Jozef van Arimathea, de ontdekking van het lege graf door vrouwen en meerdere getuigenissen van verschijningen op een historische basis. Dat vrouwen als eerste getuigen worden genoemd, zou volgens Rutten juist tegen een verzonnen verhaal pleiten, omdat hun verklaringen destijds juridisch weinig gewicht hadden. Ook acht hij het onaannemelijk dat Jezus de kruisiging overleefde en daarna zijn volgelingen van zijn goddelijkheid overtuigde. In navolging van C.S. Lewis stelde hij dat Jezus dan een leugenaar, een geesteszieke of de Zoon van God moet zijn geweest; het alternatief van een later ontstane legende vindt hij niet overtuigend, omdat de getuigenissen relatief kort na Jezus’ dood zijn vastgelegd.

Hoogleraar René van Woudenberg sprak over Gods algemene openbaring. Volgens hem kunnen mensen overal en in iedere tijd iets van God opmerken via de natuur en het morele besef. Religies zijn volgens hem reacties op die scheppingsopenbaring, ook wanneer mensen niet erkennen waar hun ervaringen vandaan komen. Hij vergeleek dat met iemand die een persoon ziet zonder te beseffen wie die is. Vanuit de zaal werd gevraagd of mensen zich dan tegenover God kunnen verontschuldigen met hun onwetendheid. Van Woudenberg antwoordde dat het volgens hem eerder gaat om het niet willen reageren op Gods openbaring. Door de zonde zou het menselijke vermogen om God te kennen bovendien zijn aangetast, waardoor volgens hem Gods verdere hulp nodig is.

Een ander centraal thema was het probleem van lijden en kwaad. Prof. dr. W. van Vlastuin noemde vertrouwen op God mogelijk te midden van ernstige ellende, maar erkende dat daarmee niet volledig wordt verklaard waarom God het kwaad heeft toegelaten. Anton de Wit, hoofdredacteur van het Katholiek Nieuwsblad, vertelde dat de dood van zijn vader en onbeantwoord lijkende gebeden die twijfel kunnen oproepen. Ds. A. Markus zei dat christelijk vertrouwen voor hem vooral voortkomt uit het geloof dat God zelf mens werd en daardoor angst, vernedering en lijden kent.

Ds. Annemarie Six-Wienen sprak ten slotte over psychisch lijden en periodes waarin iemand alleen duisternis ervaart. Vanuit haar eigen verlieservaring benadrukte zij het belang van naasten die blijven luisteren en moeilijke vragen, waaronder die naar de wil om verder te leven, bespreekbaar maken. Het congres bood daarmee zowel rationele argumenten voor het geloof als pastorale antwoorden op twijfel, pijn en verlies.